Ημερολόγιο νοσηλείας

 

Τα παρακάτω λίγα τα έγραψα σε ένα μικρό σημειωματάριο όσο νοσηλευόμουν, την πρώτη και τη δεύτερη φορά. Από εκεί και τα πρόχειρα σκιτσάκια που ακολουθούν.

Από το παράθυρό μου βλέπω τα αναμμένα φώτα ενός διαμερίσματος. Κοιτάζω προσπαθώντας να διακρίνω κάποια λεπτομέρεια. Ηδονοβλεπτική διάθεση για μια εικόνα υγιούς ανθρώπινης ζωής. Ο ορός τώρα στάζει κανονικά.

 

Νύχτα, ο ορός στάζει, οι σταγόνες αντανακλούν το φως του δρόμου.

***

Οι οροί στάζουν μέσα στο αίμα μου, στάζει και το χιονόνερο από τα σίδερα του μπαλκονιού έξω από το δωμάτιό μου.

 

Δεν κράτησα την τηλεόραση που είχε το δωμάτιό μου (την πρώτη φορά που νοσηλεύθηκα). Εχθές έβλεπα μια μαγευτική πανσέληνο, σήμερα, ένα ουράνιο τόξο. Παρακολουθώ την αέναη κίνηση των νεφών και τα πετάγματα των πουλιών. Περιστέρια, δεκαοχτούρες, καρακάξες, θαλασσοπούλια, είναι όλα παρηγοριά. Σήμερα είμαι σχεδόν σίγουρος ότι είδα ένα αρπακτικό, κουκουβάγια ή κάτι άλλο; Το είδα το πρωί να πετάει σε σχετικά μικρή απόσταση και ενθουσιάστηκα. Μου μοιάζει με γεράκι, είναι δυνατόν; Μπορεί να κάνω λάθος.

***

Ξάφνου, να, ένα σπουργίτι να πετά ψηλά, ψηλά.

Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου

Ο άνεμος φυσάει με μεγάλη ένταση. Το κλαδί ενός δέντρου μοιάζει με χέρι που με χαιρετά καθώς σείεται. Σηκώνω του χέρι μου και ανταποδίδω. Συνεχίζουμε για λίγη ώρα αυτό το παιχνίδι με το δέντρο.

Το απόγευμα βλέπω με θλίψη τον αέρα να ξηλώνει κάτι πρόχειρες στέγες, απέναντι, στα «προσφυγικά». Απλωμένοι μουσαμάδες και άλλα πρόχειρα στερεωμένα υλικά για προστασία από τη βροχή γίνονται φτερό στον άνεμο. Κάποιοι ίσως να υποφέρουν απόψε. Κάθε αίσθηση ασφάλειας είναι αυταπάτη. Ο άνεμος έρχεται πάντα. Ίσως να πρέπει να μάθεις να αφήνεσαι και ο ίδιος στον άνεμο, όπως αυτά τα παρασυρμένα υλικά. Όσο πιο πολύ αντιστέκεσαι, τόσο πιο πολύ πονάς.

***

Νωρίς το πρωί νοιώθω τον Λάρι να με σπρώχνει με τα μπροστινά του πόδια για να ξυπνήσω, όπως συνηθίζει. Ενοχλητική, αλλά τόσο αγαπημένη αίσθηση. Ανοίγω τα μάτια και συνειδητοποιώ ότι βρίσκομαι στο νοσοκομείο.

Επανάσταση;

Έβλεπα εχθές από το κρεβάτι μου στο νοσοκομείο, στη νοικιασμένη τηλεόραση, στιγμιότυπα από τις καταστροφές στην Αθήνα. Μπράβο στους ανθρώπους που κατέβηκαν να διαδηλώσουν και να διατρανώσουν τις απόψεις τους, ποτέ όμως δεν κατάλαβα σε τι ωφελούν οι τυφλές καταστροφές. Με την ταπεινή μου λογική, αδυνατώ να καταλάβω πώς ένας καμένος κινηματογράφος ή καφετέρια επιλύει ένα πρόβλημα ή μια κρίση όπως αυτή που αντιμετωπίζει τώρα η χώρα. Ήταν ο κινηματογράφος ΑΤΤΙΚΟΝ η έδρα της κομαντατούρ; Είναι αλήθεια ότι στην Κοραή υπήρχε κρατητήριο της Γκεστάπο, αλλά πριν από 68 και πάνω χρόνια. Τώρα είναι και εκεί κάτι κινηματογράφοι, καφετέριες και καταστήματα.

Από παραξενιά, θεωρούσα πάντα ότι η απάντηση στα προβλήματα, ιδίως αυτής της φύσης, δεν είναι η καταστροφή, αλλά η δημιουργία, να κρατάς και να διαφυλάσσεις αυτά που έχεις, να στηρίζεις και όχι να καταστρέφεις τον διπλανό σου, να αλλάζεις όσα είναι λάθος, όχι κάνοντάς τα γυαλιά-καρφιά, αλλά «βάζοντας τα γυαλιά» σε αυτούς που σε υποτιμούν.

Έβλεπα με ένα σφίξιμο να καίγονται αγαπημένες γωνιές και στέκια, όπου έχω αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια.

Μου θύμισαν όλα αυτά ταραχές σε γκέτο μαύρων από την Αμερική περασμένων δεκαετιών… σπουδαίες και αποτελεσματικές εξεγέρσεις, με τους δυστυχείς να καταστρέφουν τις ίδιες τους τις κοινότητες, τις υποδομές, τις περιουσίες τους, υπό τα απαθή βλέμματα των λευκών και των πλουσίων, που απολαμβάνοντας με τα μαρτίνι τους τις αναλαμπές των εστιών φωτιάς από τα προάστιά τους στους γύρω λόφους περίμεναν το τέλος του ξεσπάσματος για να ξημερώσει μια μέρα όπως όλες οι άλλες, χειρότερη μόνο για τους φτωχούς και όσους αγωνίζονταν να ξεφύγουν από τη φτώχεια.

Ζητώ εκ των προτέρων συγγνώμη αν το κείμενό μου μοιάζει αντεπαναστατικό και δεν είναι η πρόθεσή μου να αποσπάσω την προσοχή από άλλα σημαντικότερα ζητήματα ή από την στυγνή καταστολή. Απλώς τον πόνο μου γράφω, χωρίς ιεράρχηση και προτεραιότητες.

Υ.Γ. Σκεφτόμουν και πόσο υπέφεραν τα αδέσποτα ζώα, τα πουλιά και τα δέντρα της Αθήνας. Ξέρω, λεπτομέρειες και παράπλευρες απώλειες.

Αδειούχος ΠΣΚ*

Μετά από κάποιες εξετάσεις, εχθές μου δώσανε άδεια για το Σαββατοκύριακο καθώς δεν ξεκινάνε, μου είπαν, θεραπεία την Παρασκευή. Δεν παραπονιέμαι, αλλά κάτι μου ανέφεραν ακόμη ότι ίσως και τη Δευτέρα το πρωί που θα «ξαναπαρουσιαστώ» στη μονάδα, συγγνώμη, στο νοσοκομείο, μπορεί να μου ξαναδώσουν άδεια, καθώς η θεραπεία, για κάποιους ασαφείς λόγους, ενδέχεται να μην μπορεί να ξεκινήσει πριν από την Τρίτη ή την Τετάρτη.

Ομολογώ ότι προβληματίζομαι λίγο. Την Παρασκευή το πρωί το νοσηλευτικό προσωπικό είχε απεργία και μου πήρε αίμα γιατρός αντί για νοσοκόμα ή νοσοκόμος. Έκανα και πλάκα στον γιατρό, καθώς η κινήσεις του δεν είχαν τη σιγουριά και την ευκολία των νοσοκόμων που κάνουν συνέχεια αυτή τη δουλειά. Δεν ξέρω αν η αναβολή οφείλεται σε κάποιες ελλείψεις. Υπάρχει κλίμα αναβρασμού στο νοσοκομείο με όλες τις περικοπές που γίνονται και ακούω για νοσηλευτικό προσωπικό σε άλλα νοσοκομεία που, λόγω αναδρομικών περικοπών επιδομάτων, δεν πληρώθηκε σχεδόν καθόλου για το δεκαπενθήμερο. Πώς θα ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι και οι οικογένειές τους; Ζητιανεύοντας από συγγενείς και φίλους; Ελλείψεις ακούω ότι υπάρχουν και σε αναλώσιμα και εξοπλισμό.

Πράγματι, έχω την αίσθηση ότι αρρώστησα σε λάθος χρόνο και λάθος τόπο.

Σε μια άλλη εξέλιξη, με κούρεψε εχθές μια φίλη γουλί. Είχαν μείνει ελάχιστες τρίχες. Μου φαίνεται ότι τώρα μοιάζω με βουδιστή μοναχό.

*ΠαρασκευοΣαββατοΚύριακο

Round 2

 

Μου επιβεβαίωσαν σήμερα τηλεφωνικά ότι αύριο ξαναμπαίνω στο νοσοκομείο για τον δεύτερο γύρο, συγγνώμη, κύκλο χημειοθεραπείας, αν και περισσότερο σαν γύρο πυγμαχικού αγώνα τον νοιώθω. Σας το αναφέρω και για να ξέρετε ότι από το βράδυ και μετά δεν θα είμαι εδώ για να δημοσιεύω τα σχόλιά σας και να απαντάω σε αυτά (μην μου πείτε να αφαιρέσω το moderation, δεν το κάνω, ιδίως από τη στιγμή που θα λείπω από το μπλογκ - είναι θλιβερή η εικόνα των σχολίων σε πολλά ιστολόγια που είναι «ορφανά»). Αν δω ότι η νοσηλεία μου τραβάει πέραν των αναμενόμενων 5-6 ημερών, μπορεί να ζητήσω πάλι από την καλή φίλη Ou Ming να ανεβάσει τα σχόλιά σας.

Αν απορείτε για το σκίτσο, ναι, τα μαλλιά μου είναι πλέον περίπου έτσι. Μπορεί να γίνουν και χειρότερα. Συνέβη πολύ σύντομα, μέσα σε 4 μέρες. Όσο και να είσαι προετοιμασμένος είναι κάπως θλιβερό να «φυλλοροείς», να περνάς το χέρι σου από τα μαλλιά σου και να πέφτουν τούφες χωρίς καμία αντίσταση ή να κάνεις ντους και να βουλώνει το σιφόνι. Σκέφτεσαι βέβαια μετά πόσο δυσκολότερο είναι για μια γυναίκα και ότι εν πάση περιπτώσει τα δικά σου μαλλιά, σε αντίθεση με αρκετών άλλων, κάποια στιγμή θα ξαναβγούν.

Λιπαρά μαλλιά; Πιτυρίδα; Κάνε χημειοθεραπεία και θα δεις… Εμένα μου έκανε ένα μαλλί…
Τρίχες...

Είχα πάει και σήμερα στο νοσοκομείο για μια εξέταση αίματος. Οι εργαζόμενοι είχαν κινητοποιήσεις αντιδρώντας στα νέα μέτρα για την υγεία. Δεν δέχθηκαν τα τρία ευρώ που πληρώνω πάντα για την εξέταση αίματος (την έκανα δωρεάν) και μου έδωσαν μια ανακοίνωση που επισυνάπτω παρακάτω (αν δεν μπορείτε να τη διαβάσετε, δοκιμάστε να κάνετε αποθήκευση της εικόνας με δεξί κλικ). Δεν θα αναφερθώ λεπτομερώς σε όσα αναφέρει η ανακοίνωση, κάποιος μπορεί να διαφωνήσει σε ορισμένα σημεία, αλλά σίγουρα κάτι η βιασύνη και η φούρια να μαζευτούν οι δαπάνες, κάτι η γνωστή προχειρότητα και ανικανότητα, κάτι οι πιέσεις, δημιουργούνται μεγάλες αδικίες, παραλογισμοί και δυσκολίες για τους ασθενείς και το προσωπικό. Αν δεν τα ζήσεις από μέσα με τη μία ή την άλλη ιδιότητα δύσκολα καταλαβαίνεις. Με αυτά που ακούγονται, ελπίζω τουλάχιστον να ολοκληρώσω τη θεραπεία μου πριν να βάλουν λουκέτο τα νοσοκομεία και γενικώς η χώρα.

Ελπίζω να επιστρέψω στο εικονικό και, φυσικά, στο φυσικό μου σπίτι το συντομότερο δυνατόν.

Υποχρεωτική χορήγηση θρησκείας

Θα το γράψω και αυτό.

Να ανεχθώ το ξεθωριασμένο εικόνισμα της Παναγίας, να ανεχθώ την Καινή Διαθήκη σε βάση στον τοίχο, στο κάτω, κάτω, για εμένα δεν είναι παρά αντικείμενα που απλώς βρίσκονται εκεί, αλλά μετάδοση από την εκκλησία του νοσοκομείου μέσω των μεγαφώνων ανακοινώσεων ολόκληρης της λειτουργίας κάθε Κυριακή και αργία; Αυτό πάει πολύ. Κανένας σεβασμός στις ανάγκες των ασθενών που θέλουν να κοιμηθούν νωρίς το πρωί; Κανένας σεβασμός στους ασθενείς που ενοχλούνται και δεν ωφελούνται από τη θρησκευτική κακοφωνία; (Δεν βοηθάει ακριβώς και η ποιότητα του ήχου.) Δεν άντεξα και το είπα στη νοσοκόμα που με ρώτησε πώς κοιμήθηκα. Ήταν απολογητική και ανέφερε ότι δεν είμαι ο μόνος που διαμαρτυρήθηκε. Υποψιάζομαι ότι δεν είναι μόνο οι «άπιστοι» που ενοχλούνται, αλλά και οι «κακοί» πιστοί που απλώς θέλουν να κοιμηθούν. Κατάλαβα ότι είναι θέμα της θεοσεβούμενης διοίκησης.

Θα φανταζόμουν ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις θα υπερίσχυε η αρχή του κοινού παρονομαστή. Δηλαδή, δεν υποχρεώνεις το σύνολο των ασθενών να εκτίθενται σε κάτι που για ορισμένους από αυτούς, περισσότερους ή λιγότερους, αποτελεί ενόχληση και δεν βοηθάει την κατάσταση της υγείας τους ή έστω την ψυχολογία τους.

Αντιλαμβάνομαι βέβαια ότι ένα νοσοκομείο είναι προνομιακός χώρος αλιείας ψυχών, αλλά… είπαμε, μιλάμε για δημόσιο νοσοκομείο και υποτίθεται ότι ζούμε σε κοσμικό κράτος (να πούμε και κάτι να γελάσουμε).

Ο ελέφαντας στο δωμάτιο

Έχει δίκιο, δεν μπορείς να προσποιείσαι πως δεν υπάρχει ελέφαντας στο δωμάτιο. Προτείνω να δείτε το βίντεο (δεν είναι δύσκολο, παρά τη διάρκειά του) και να διαβάσετε το βιβλίο, κυκλοφορεί και στα Ελληνικά.

Λίγες μέρες πριν από τα Χριστούγεννα έμαθα ότι έχω καρκίνο σε ένα αρκετά ευαίσθητο σημείο, στη γλώσσα. Οι πιθανότητες, σε αντίθεση με του ομιλητή στο βίντεο, είναι με το μέρος μου. Ο καρκίνος, όπως ίσως κάθε ασθένεια, κάθε μεγάλη κρίση, είναι ένα ταξίδι, μια μεγάλη εμπειρία που μπορεί, εκ των υστέρων, να αποδειχθεί ένα θετικό σημείο καμπής στη ζωή σου.

Τις προηγούμενες εβδομάδες πέρασα από διάφορα στάδια και καταστάσεις, και σωματικά και ψυχολογικά. Υποβλήθηκα ήδη σε ένα κύκλο χημειοθεραπείας, ως εσωτερικός ασθενής, με ορό όλο το εικοσιτετράωρο. Οι παρενέργειες με ταλαιπώρησαν αρκετά, και κατά τη διάρκεια της νοσηλείας μου, αλλά και κατά τις ημέρες που ακολούθησαν. Υπήρξαν στιγμές που κάθε αίσθηση από το σώμα μου είχε μεταβληθεί σε πόνο ή ενόχληση, όπου νόμιζα ότι όλες οι μικροχαρές της ζωής, οι καλές αισθήσεις που μας προσφέρει το σώμα μας και μας είναι τόσο αναγκαίες για την καθημερινή μας ύπαρξη, είχαν εξαφανιστεί. Κάθε αίσθηση, κάθε γεύση, κάθε οσμή, κάθε λειτουργία του σώματος, είχαν γίνει δυσάρεστα ή είχαν ξεχαρβαλωθεί.

Πέρα από αυτά όμως θέλω να επισημαίνω και την τερατώδη γραφειοκρατία που ταλαιπωρεί τους ασθενείς και που φαίνεται ότι έχει υιοθετηθεί ως αντίδοτο για τις σπατάλες του δημοσίου. Το πώς περιορίζονται αυτές οι δαπάνες με το να υποχρεώνεις έναν ασθενή ή κάποιο συγγενή του να τρέχει κατά την εισαγωγή του στο νοσοκομείο στα γραφεία του ΟΑΕΕ για μια σφραγίδα και τζίφρα που δίνονται χωρίς κανένα έλεγχο παραμένει, για εμένα, μυστήριο (τι να ελέγξεις όταν ο άλλος εισάγεται στο νοσοκομείο και πόσοι μπαίνουν στο νοσοκομείο με συνενοχή των ιατρών για να κάνουν διακοπές;). Επισημαίνω και την παράταση της νοσηλείας μου λόγω ελλείψεων που καθυστέρησαν τις αναγκαίες εξετάσεις που έπρεπε να προηγηθούν της χημειοθεραπείας. Να τρέχω, μετά από μια εξέταση αίματος ως εξωτερικός ασθενής, μετά την έξοδό μου από το νοσοκομείο, στο φαρμακείο του ΕΟΠΥ για να πάρω ενέσεις που προέκυψε ότι χρειαζόμουν επειγόντως (δεν επιτρεπόταν να τις χορηγήσει το φαρμακείο του νοσοκομείου). Μια εξαντλητική διαδικασία, δεδομένου ότι είχε προηγηθεί και η αναμονή σε ατελείωτες ουρές, σε ταμεία και σε εργαστήρια, για να κάνω την εξέταση αίματος. Χαμένος σε διαδικασίες που μου ήταν άγνωστες.

Σκέφτηκα πολλές φορές ότι πρέπει να είσαι σε εξαιρετικά καλή φυσική κατάσταση για να αρρωστήσεις στην Ελλάδα.

Κρατάω όμως επίσης τα θαυμάσιο και ηρωικό σε πολλές περιπτώσεις νοσηλευτικό προσωπικό του δημόσιου νοσοκομείου Αγ. Σάββας που, παρά τις ελλείψεις, τα εμπόδια και τους περιορισμούς, δείχνει πάντα ανθρωπιά, ευγένεια και ειλικρινές ενδιαφέρον για τον ασθενή, από την καθαρίστρια μέχρι τον διευθυντή ιατρό του τμήματος. Όταν ξεπερνάς τη γραφειοκρατία, αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι σε καλά χέρια και σε μια όαση μέσα στη γνωστή ελληνική πραγματικότητα. Ειλικρινά, ήταν μια μεγάλη έκπληξη για εμένα, σε σημείο να αναρωτιέμαι αν βρίσκομαι στην Αγγλία. Αυτή τη χώρα μου θύμισε η ευγένεια και η νοοτροπία του νοσηλευτικού προσωπικού. Τι κρίμα που αυτή η Ελλάδα επισκιάζεται από την άλλη, την κακή εκδοχή της.

Πρέπει να αναφέρω και τη φίλη μου, τη Μ. Ήμουν στη μεγαλύτερη από τις μαυρίλες μου όταν ήλθε να με επισκεφθεί στο νοσοκομείο. Με πήγε στο μπάνιο και μου έπλυνε λίγο τα μαλλιά (λόγω ορού δεν μπορούσα να πλυθώ), με περιποιήθηκε, με παρηγόρησε, με έκανε να αισθάνομαι σαν να ήμουν μικρό παιδάκι που έπεσε και κτύπησε αλλά βρέθηκε σε στοργικά, μητρικά χέρια. Το μεγαλύτερο όφελος ήταν στην ψυχή μου, με μαλάκωσε, με γλύκανε, μου ομόρφυνε τη ζωή. Μια γυναίκα όντως μπορεί. Να σέβεστε τις γυναίκες, να αγαπάτε τις γυναίκες, έχουν ικανότητες και ένα είδος ωριμότητας που οι άνδρες δεν έχουμε. Θυμήθηκα τα λόγια ενός γιατρού, ότι ο καρκίνος θα σε φέρει πιο κοντά σε ορισμένους ανθρώπους.

Το ταξίδι συνεχίζεται. Στις αρχές Φεβρουαρίου θα εισαχθώ ξανά στο νοσοκομείο για ένα δεύτερο κύκλο χημειοθεραπείας και τα επόμενα βήματα θα αποφασιστούν μετά τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας. Το πιθανότερο είναι να ακολουθήσει ένας συνδυασμός χημειοθεραπείας/ακτινοθεραπείας, αλλά αυτή τη φορά θα είμαι εξωτερικός ασθενής, κάτι θετικό, αφού η παραμονή στο νοσοκομείο, ανεξαρτήτως συνθηκών, μου είναι δυσάρεστη.

Αλίμονο στον ελεύθερο επαγγελματία που αρρωσταίνει χωρίς να έχει κομπόδεμα. Παραπάνω από ένα μήνα τώρα αδυνατώ να εργαστώ. Πρώτη μέρα σήμερα που νοιώθω επιτέλους ξανά δυνατός. Αυτά προς το παρόν, τα ξαναλέμε.

Βόλτες...

...με τη λιμουζίνα μου.