Σάββατο, Φεβρουαρίου 26, 2011

Σταματημένος χρόνος

Πέρασα αυτές τις μέρες από το ξενοδοχείο που έκλεισε στη Σταδίου. Το λόμπι φωτισμένο. Ρίχνοντας μια κλεφτή ματιά από την κεντρική είσοδο με το λουκέτο, είδα το χριστουγεννιάτικο δέντρο να στέκει ακόμη στολισμένο, περιμένοντας μάταια τα απολυμένα χέρια που το στόλισαν για να το ξεστολίσουν. Στο νου μου ήλθαν εικόνες από σταματημένα ρολόγια, ερημωμένες πόλεις που εγκαταλείφθηκαν βιαστικά από τους κατοίκους τους, αφήνοντας μισοτελειωμένα γεύματα και άλλες παρόμοιες εικόνες που προβάλλονται σε ντοκιμαντέρ για καταστροφές.

.

Δίπλα η μεγάλη σκάλα. Τώρα, λες, θα εμφανιστεί να την κατεβαίνει ένα καλοντυμένο ζευγάρι γελώντας. Εκείνος με κοστούμι, εκείνη με βραδινή τουαλέτα, θα πάρουν το ταξί που θα τους πάει στο ρεβεγιόν.

.

Έλεγα πως είναι θλιβερές οι σκοτεινές βιτρίνες, όπως εκείνη του ζαχαροπλαστείου στη γειτονιά που γράφει υπερήφανα «Από το 192…» (παραλίγο να τα εκατοστίσει), αλλά πού να δείτε αυτό το φωτισμένο και χριστουγεννιάτικα στολισμένο άδειο λόμπι, λίγες μέρες πριν να μπει η άνοιξη.

.

Μήπως ο χρόνος έχει σταματήσει για τη χώρα και μένει μόνο να το ανακοινώσουν; Τι φοβούνται και δεν το έχουν κάνει ακόμη; Ίσως ότι μερικές φορές ο χρόνος σταματάει και για τους ηγέτες και τα καθεστώτα που οδηγούν στην εξαθλίωση τους λαούς τους.

.

Κυριακή, Φεβρουαρίου 20, 2011

Το μπέρδεμα

Του είχαν πει ότι έπρεπε να προσέχει πού βάζει την υπογραφή του και το πουλί του. Ατυχώς, παρέλειψαν να του διευκρινίσουν πού έπρεπε να βάζει τι.

Πέμπτη, Φεβρουαρίου 17, 2011

Η βασική διαφορά Αθήνας-Καΐρου

.

Στο Κάιρο οι διαδηλωτές ήθελαν να αλλάξουν τα πάντα και να γκρεμίσουν το κατεστημένο, στην Αθήνα οι διαδηλωτές θέλουν να μην αλλάξει τίποτα και να διατηρηθεί το κατεστημένο ως έχει.

. .

Είναι άλλο να πεινάς κυριολεκτικά και άλλο να πεινάς μεταφορικά. Σίγουρα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πλήττονται βαριά από την κρίση, άνθρωποι που εξαθλιώνονται, αλλά αυτοί ακόμη σιωπούν και επανάσταση δεν γίνεται από μαφιόζους συνδικαλιστές και συντεχνιάρχες, από αυτούς που εξακολουθούν να κάνουν τον μεγαλύτερο θόρυβο σήμερα, παίζοντας όμως με τους κανόνες των τελετουργικών αντιπαραθέσεων. Αυτοί ΕΙΝΑΙ το σύστημα και μάλιστα στη χειρότερη μορφή του.

.

Υπάρχουν βέβαια οι αυθόρμητοι και απελπισμένοι που μόλις κάνουν κάτι ευρηματικό και διαφορετικό πέφτουν όλοι πάνω τους να τους φάνε, υπάρχουν οι λούμπεν και οι παράνομοι, αλλά ίσως πάλι να έχει κάποιο δίκιο ο Γιώργος Γραμματικάκης για την επανάσταση των σιωπηλών.

.

Ένας επαναστάτης, νιαουριστός: .
.

Κυριακή, Φεβρουαρίου 13, 2011

Σκηνή δρόμου

Περπατούσα την Παρασκευή το βράδυ στην Αθήνα, στην Αιόλου, κοντά στην Ομόνοια. Ένας ρακένδυτος γέρος ψάχνει σε ένα καλάθι απορριμμάτων, πετώντας έξω τα σκουπίδια. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, είναι ένα από αυτά τα στενά, για να πετούν τα σκουπίδια οι διαβάτες. Ένα απορριμματοφόρο σταματά δίπλα και το πλήρωμα πετάγεται με επιθετικές διαθέσεις, φωνάζοντας στον γέρο και απωθώντας τον. «Γιατί πετάς έξω τα σκουπίδια;!» Δυσκολεύει τη δουλειά τους υποθέτω. Αυτός μένει αμίλητος.

.

Αλήθεια, γιατί πετάς έξω τα σκουπίδια, γέρο; Θα μας πεις;

Πέμπτη, Φεβρουαρίου 10, 2011

Η σιωπή των ΜΜΕ

Δεν θα αναφερθώ στο αν οι κάτοικοι τη Κερατέας έχουν δίκιο και δεν είναι αυτό το θέμα μου. Το θέμα είναι ότι όταν πέφτει μια μολότοφ στα Εξάρχεια και αυτό γίνεται είδηση, πώς είναι δυνατόν να αποσιωπείται από το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ μια ολόκληρη σύρραξη και ένα καθεστώς σχεδόν εμπόλεμης κατάστασης στην Κερατέα (και εδώ); Είναι όλα τα ΜΜΕ τόσο ευαίσθητα στο να μην εξάπτουν κοινωνικά πάθη ή μήπως είναι απλώς κατευθυνόμενα, διαπλεκόμενα και ένας ξεδιάντροπος μηχανισμός προπαγάνδας;

.

Κάποτε, όταν η τηλεόραση δεν έδειχνε κάτι αυτό ήταν σαν να μην είχε συμβεί. Σήμερα, οι καιροί έχουν αλλάξει, κάτι τα μπλογκ, κάτι τα site εναλλακτικής ενημέρωσης, κάτι το youtube και η δυνατότητα κάθε πολίτη με ένα κινητό να μετατραπεί σε καμεραμάν και φωτορεπόρτερ έχουν πλέον αλλάξει άρδην αυτή την κατάσταση, με αποτέλεσμα, όπως έχει συμβεί τόσες και τόσες φορές, να αναγκαστούν και τα παραδοσιακά ΜΜΕ να αναφερθούν με βαριά καρδιά στα γεγονότα.

.

Η μείωση της αξιοπιστίας και του κοινού των συμβατικών ΜΜΕ τα έχει κάνει ακόμη πιο εξαρτώμενα από τα κυρίαρχα συμφέροντα και την εξουσία, με τον ενδοτισμό τους όμως αυτόν να τα οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο ακόμη μεγαλύτερης απαξίωσης και εξάρτησης. Κάποιες φορείς οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί μοιάζουν να λειτουργούν σαν εντολοδόχοι και φερέφωνα υπουργείων, ιδίως αυτού της προστασίας του πολίτη, με αποτέλεσμα ακόμη και γκάφες ολκής, όπως αυτή σχετικά με τη μητέρα της γερμανίδας που συνελήφθη πρόσφατα (το προστασία το εννοούν άραγε όπως νταβατζιλίκι;) Δεν είναι μόνο ότι τα κανάλια παίρνουν εντολές από υπουργούς και πολιτικά στελέχη, αλλά ότι χειραγωγούνται ακόμη και από τον τελευταίο χωροφύλακα.

.

Πώς το έλεγε εκείνος ο εκφωνητής του ραδιοφώνου καθώς ξεκινούσε η κατοχή;

.

Προσοχή! Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών, ύστερα από λίγο, δεν θα είναι Ελληνικός! Θα είναι γερμανικός και θα μεταδίδει ΨΕΜΜΑΤΑ!

Παρασκευή, Φεβρουαρίου 04, 2011

Υστερία για την ιστορία

Με έκπληξη διαβάζω, βλέπω, ακούω τις αντιδράσεις για τη σειρά του ΣΚΑΪ σχετικά την επανάσταση του ‘21. Φυσικά, δεν αναφέρομαι στις αντιδράσεις εθνικιστών, εθναμυντόρων και εθνολάγνων, που ήταν λίγο πολύ αναμενόμενες, αλλά κυρίως σε αντιδράσεις από εκεί που δεν τις περίμενα. Τα δύο πρώτα επεισόδια της σειράς που είδα τα θεώρησα αρκετά συγκροτημένα, συγκρατημένα, ακόμη και συντηρητικά. Τίποτα άγνωστο σε οποιονδήποτε που κάποια στιγμή μπήκε στον κόπο να ασχοληθεί με την ιστορία πέρα από το σχολικό βιβλίο, χωρίς να έχει κάποια ιδεολογική ατζέντα (υπάρχουν πάντα αυτοί που αντιμετωπίζουν την ιστορία όχι ως ανθρωπιστική επιστήμη, αλλά ως όπλο, χρησιμοποιώντας την επιλεκτικά και στρεβλά).

.

Ειλικρινά, δεν διέκρινα κάποια απειλή για την ταυτότητά μας πέραν της περιγραφής της με ορθολογικούς, αντικειμενικούς ίσως, όρους. Ίσως βέβαια για ορισμένους αυτά να είναι ιερά και όσια που η επιστημονική έρευνα δεν πρέπει να αγγίζει και να ανήκουν στη σφαίρα της θρησκείας και της μεταφυσικής. Αντιρρήσεις και ενστάσεις είναι φυσικό να υπάρχουν, η ιστορία, όπως και κάθε άλλη ανθρωπιστική επιστήμη, δεν είναι μαθηματικά και χημεία και είναι ανοικτή σε διαφορετικές ερμηνείες και εξορισμού περικλείει τόσες αφηγήσεις όσοι είναι και οι συμμετέχοντες, αλλά ορισμένοι δεν το δέχονται ούτε αυτό, επιλέγοντας να υπερασπιστούν τη δική τους ιερή και απόλυτη αλήθεια μέχρι τέλους.

.

Έχω αναφερθεί σε παρόμοια θέματα και παλαιότερα και δεν έχω ιδιαίτερη όρεξη να επεκταθώ, καθώς φτιάχνω και κάτι ωραιότατα κουλουράκια. Ωστόσο, όλες αυτές οι αντιδράσεις μου δημιούργησαν μια ιδιαίτερη αίσθηση την οποία επιτέλους μπόρεσα να καθορίσω και θα ήθελα να την καταγράψω εδώ. Νομίζω λοιπόν ότι μοιάζουν αυτές οι αντιδράσεις με τις αντιδράσεις ενός ανθρώπου που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με την ψυχανάλυση. Η πρώτη αντίδραση είναι πάντα η άρνηση και η κινητοποίηση εσωτερικών μηχανισμών άμυνας και εκλογίκευσης. Κάτι σαν «Εγώ οιδιπόδειο ρε; Εγώ που τη μάνα μου την έχω Παναγία;» Οι περισσότεροι άνθρωποι, ακόμη και αφού φτάσουν σε κάποιο είδος αδιεξόδου, δεν θέλουν να σκαλίζουν την ατομική, αλλά τελικά ούτε και την ιστορική τους ταυτότητα, σίγουρα όχι τα τραύματά τους.

.

Αυτή είναι μια διαδικασία που αρχικά είναι επώδυνη, αλλά μετά φέρνει πολλές ανταμοιβές. Φέρνει την ωρίμανση, απελευθερώνει τη σκέψη και τη δημιουργικότητα. Αντίθετα με ό,τι νομίζουν ή υποστηρίζουν ορισμένοι, σε κάνει πιο δυνατό και όχι πιο αδύναμο. Αν δεν εξετάσεις τον εαυτό σου και δεν αμφισβητήσεις αυτά που νομίζεις αυτονόητα δεν πρόκειται να φτάσεις ποτέ στην αυτογνωσία. Αυτό ισχύει και για τις συλλογικές ταυτότητες (που στο κάτω-κάτω είναι μέρος της ατομικής ταυτότητας) και για τα έθνη και, ας μην το παραβλέπουμε, το δικό μας έθνος είναι ένα έθνος που σήμερα έχει φτάσει σε ένα είδος αδιεξόδου και έχει ανάγκη να επανεξετάσει κάποια αυτονόητα και να εξερευνήσει κάποια απωθημένα, παρόμοια όπως και ένας άνθρωπος που απηυδισμένος από τα αδιέξοδά του κτυπάει την πόρτα του ψυχαναλυτή.

.

Βέβαια, θα μου πεις ότι ένας άνθρωπος που κάθεται να παρακολουθήσει μια τηλεοπτική σειρά που προσδοκά να τονώσει τους μύθους με τους οποίους έμαθε να ζει, που περιμένει να τον κολακεύσουν, που ενδόμυχα πιστεύει ακόμη στον Θεό της Ελλάδος και περιμένει να δει κάτι σαν από εκείνες τις ταινίες του Τζέιμς Πάρις που γυρίζονταν κατά την επταετία, δεν έχει φτάσει στη συνειδητοποίηση που θα τον έκανε ώριμο για κάτι τέτοιο. Ίσως όμως και αυτό το πρώτο ράγισμα του γυαλιού να είναι ένα κάποιο όφελος.

.

Τα κουλουράκια:

.

Παρασκευή, Ιανουαρίου 28, 2011

Η άλλη πλευρά

Αλλά μια χώρα δεν πρέπει να ελέγχει τα σύνορά της; Μια κοινωνία και μια οικονομία δεν έχουν όρια στον αριθμό των μεταναστών που μπορούν να ενσωματώσουν ομαλά σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα; Ακόμη και αν αυτά τα όρια δεν μπορούν να καθοριστούν με ακρίβεια, η υπέρβασή τους δεν καθίσταται προφανής; Αν οι νεοεισερχόμενοι είναι φορείς μιας ριζικά διαφορετικής, φονταμενταλιστικής κουλτούρας, απολυταρχικών πολιτικών αρχών και αξιών δεν δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα; Δεν οδηγούμαστε στη γκετοποίηση, στη σύγκρουση ή στην επιβολή των αξιών των νεοεισερχομένων σε περιοχές ή αναγκάζοντας το σύνολο σε υποχωρήσεις και συμβιβασμούς σε θέματα ελευθεριών και δικαιωμάτων; Μπορεί να γίνεται ανεκτή η καταπάτηση αυτών των ελευθεριών στο εσωτερικό αυτών των κοινοτήτων χωρίς να διασπάται και να πλήττεται το κοινωνικό κεκτημένο; Και τα θύματα αυτών των καταπατήσεων; Το ότι κάποιος είναι φτωχός και πεινασμένος σήμερα σημαίνει ότι έχει και καλές προθέσεις ή ότι δεν θα προσπαθήσει να μας φορτώσει τα δικά του «ιερά και όσια»; (Λες και δεν μας έφταναν οι εγχώριοι ορθόδοξοι ταλιμπάν.) Αυτά τα ερωτήματα δεν αρέσουν σε πολλούς.

.

Δεν μπορείς να ζητάς από έναν άνθρωπο να γίνει θυσία στο βωμό του ιδεαλισμού σου. Δεν μπορείς να εθελοτυφλείς και να παραπέμπεις κάποιον που βλέπει τη γειτονιά του να γκετοποιείται, για τα όποια τρέχοντα και πιεστικά προβλήματα ασφάλειας και ομαλής κοινωνικής συμβίωσης, στην επίλυση των μεγάλων ζητημάτων της εποχής. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτή η χώρα βουλιάζει κάτω από μια συνεχή ροή εκατοντάδων χιλιάδων εξαθλιωμένων ατόμων που είναι ανεπιθύμητα εκεί από όπου προέρχονται και ανεπιθύμητα εκεί όπου κατευθύνονται, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να μετατρέπεται ολόκληρη σε μια no man’s land, κάτι σαν ένα τερματικό σταθμό αεροδρομίου γεμάτο με εγκλωβισμένους ταξιδιώτες όταν απεργούν οι αερογραμμές, αλλά στο χειρότερο. Αυτό οφείλεται σε συρράξεις και προβλήματα που δημιούργησαν οι καλοί μας σύμμαχοι, αλλά δεν είναι μόνο πολιτικό το θέμα, οφείλεται και στο γενικότερο πρόβλημα του υπερπληθυσμού. Όσοι οικολόγοι το θίγουν αυτό χαρακτηρίζονται από ορισμένους ναζί, αλλά είναι μια πραγματικότητα. Η μοίρα της Ελλάδας σήμερα είναι η μοίρα του πλανήτη αύριο.

.

Δυστυχώς, για κάποιο μυστηριώδη λόγο, τα περισσότερα ανθρώπινα πλάσματα νοιώθουν μια υπαρξιακή έλξη στο να προβούν στην αποτρόπαιη πράξη της αναπαραγωγής τους μέχρι ο πλανήτης αυτός να μοιάζει με σβώλο τροφής που έχει καλυφθεί εντελώς από μυρμήγκια, μόνο που αντί για μυρμήγκια θα καλύπτεται από ανθρώπινα πλάσματα που θα έχουν οδηγήσει στην εξαφάνιση κάθε άλλο πλάσμα. Ίσως η τροφή τότε να προέρχεται από υπόγειες εγκαταστάσεις όπου θα εκτρέφονται και θα καλλιεργούνται μεταλλαγμένα ζώα και φυτά, ειδικά προσαρμοσμένα μόνο για την παραγωγή τροφής… Δεν ξέρω αν και τότε κάποιοι θα προσπαθούν να πείσουν την τρελαμένη από το συνωστισμό ανθρωπότητα ότι «όλοι χωράμε». Υπερβάλλω; Σίγουρα. Εξάλλου, πιστεύω ότι, πολύ νωρίτερα, η παραφροσύνη που φέρνει ο συνωστισμός και η εξαφάνιση των ανοικτών οριζόντων θα μας έχει οδηγήσει σε ένα δολοφονικό παροξυσμό πολέμων με θρησκευτικά, οικονομικά, πολιτικά ή όποια άλλα προσχήματα. Όπως και να έχει, δεν θα ήθελα να προσεγγίσουμε μια τέτοια κατάσταση περισσότερο από το σημείο που ήδη βρισκόμαστε τώρα. Είμαστε ήδη υπερβολικά πολλοί!

.

Μοιάζει να αντιφάσκω με την προηγούμενη ανάρτησή μου; Ίσως επειδή η ατομική στάση είναι ένα πράγμα, αλλά το να αποφευχθεί η βία και ο φασισμός στην κοινωνία είναι κάτι άλλο, ίσως επειδή αναγκαίο συστατικό είναι αυτό της ευθύνης και του πραγματισμού πριν να φτάσουν τα προβλήματα στα άκρα, ίσως επειδή έχουμε ήδη εισέλθει στην εποχή των συμπληγάδων. Βλέπω τα βράχια να συγκλίνουν σκοτεινιάζοντας τη μέρα ενώ διάφοροι παλαβοί γύρω μου μαζεύονται στα δεξιά ή τα αριστερά του πλοίου, προτιμώντας τον ένα ή τον άλλο βράχο, μη καταλαβαίνοντας ότι όλοι μαζί θα συντριβούμε και από τα δύο βράχια. Η διέξοδος είναι μπροστά ή, ακόμη καλύτερα, προς τα πάνω, αλλά θα μπορέσει κάποτε η ανθρωπότητα να απαλλαγεί από τα βάρη της ιστορίας της; Θα απαλλαγεί από τα θρησκευτικά της σκουπίδια; Θα απαλλαγεί από τα ελαττωματικά αξιακά συστήματα, από την πλεονεξία, από την επιθυμία επιβολής και υποταγής του άλλου; Ίσως όταν η εποχή του κανιβαλισμού θα μας βυθίζει σε ακόμη μεγαλύτερη φρίκη.

.

Άκουγα έναν από τους καταληψίες λαθρομετανάστες της Νομικής να διαβεβαιώνει με προκλητικό ύφος ότι θα πεθάνουν από την απεργία πείνας αν δεν νομιμοποιηθούν. Κρίμα, σκέφτηκα σαρκάζοντας, που οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν την ίδια αποφασιστικότητα για να αγωνιστούν μέχρι θανάτου στις πατρίδες τους για δημοκρατία, δικαιοσύνη, γεμάτη κοιλιά. Υποθέτω ότι τελικά όλοι κάνουμε τον μάγκα όπου νομίζουμε ότι μας παίρνει. (Αργότερα έμαθα ότι δεν ήμουν ο μόνος που έκανες παρόμοιες σκέψεις.)

.

Από την άλλη, σκέφτομαι μετά πόσοι κοιλαράδες δυτικοί, ίσως και Έλληνες, έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση οργάνων που προέρχονται από νεαρούς ή και παιδιά με πιο μελαμψό δέρμα και που είτε τα πώλησαν για λίγα ευρώ είτε τους αφαιρέθηκαν χωρίς να μπει κάποιος στον κόπο να ζητήσει τη συναίνεσή τους. Είπαμε, ζούμε στην εποχή του κανιβαλισμού και ακόμη χειρότερα. Σκέφτομαι ότι στους εκατοντάδες χιλιάδες που περνούν τα σύνορά μας αντιστοιχούν πολλοί εκατοντάδες χιλιάδες από τις ίδιες πατρίδες που έχουν σκοτωθεί σε συγκρούσεις και βομβαρδισμούς για να γεμίζουμε το αμάξι με βενζίνη. Όχι, κύριε Έλληνα, δεν έχεις το δικαίωμα να βγάζεις την ουρά σου απέξω ρίχνοντάς τα όλα στους ισχυρούς. Μπορεί να μην κρατάς το όπλο στα αδύναμα, υπερχρεωμένα χεράκια σου, αλλά είσαι τσιλιαδόρος στη ληστεία και καρπώνεσαι και εσύ κάποια από τα προϊόντα του εγκλήματος (και δεν βγάζω απέξω τον εαυτό μου). Σκέφτομαι και τον υπερήφανο Έλληνα αγρότη που χρησιμοποιεί τον λαθρομετανάστη για να του μαζέψει τη σοδειά με εξευτελιστική αμοιβή και παρέχοντας άθλιες συνθήκες διαβίωσης και μετά τον καταγγέλλει στις αρχές, για να μην του πληρώσει ούτε τα ψίχουλα που του υποσχέθηκε. Μπορείς μετά να κατηγορείς για θράσος τον λαθραίο που διαμαρτύρεται; Ας μην είμαστε λοιπόν «μαγιατίδες».

.

Έχουν κάποια χρησιμότητα αυτά που έγραψα παραπάνω; Ίσως καμία. Ίσως να προσπαθώ απλώς να βάλω σε τάξη σε κάποιες σκέψεις μου πάνω σε αυτό που δεν επιδέχεται τάξη. Ίσως να έχουν τεθεί ήδη σε κίνηση δυνάμεις που δεν μπορούμε να διαχειριστούμε, όχι μόνο εμείς, αλλά και ο κόσμος συνολικά, με δεδομένες τις υπάρχουσες (αν-)ισορροπίες και συσχετισμούς του. Είναι σαν να ζεις στην εποχή των μεγάλων μετακινήσεων των λαών, στο τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και να σκέφτεσαι, έπαρχος κάποιας συνοριακής επαρχίας, αν πρέπει να δίνεις ή όχι και ποια δικαιώματα σε όσους περνούν τον Ρήνο… Εντάξει, κάτι θα προσπαθήσεις να κάνεις, αλλά… Υποψιάζομαι ότι ακόμη και οι όροι που χρησιμοποιούμε μιλώντας για το θέμα είναι λάθος.

.

Όπως και να έχει, δεν θα λογοκρίνω τη σκέψη μου προς χάριν της όποιας συνέπειας. Πιστεύω εξίσου και σε αυτά που έγραψα στην προηγούμενη ανάρτηση και σε αυτά που γράφω εδώ. Βλέποντας όλους να έχουν τόσες βεβαιότητες και παγιωμένες απόψεις, ίσως να χρειάζεται λίγη αβεβαιότητα και ασυνέπεια. Σίγουρα πάντως δεν θα μπω στα στρατόπεδά σας.