All you need is love

Με αφορμή τα γεγονότα στο Λονδίνο χορτάσαμε αγγλοσαξονική/προτεσταντική ηθικολογία και άρνηση μπροστά στα προβλήματα και αδιέξοδα των σύγχρονων κοινωνιών και οικονομιών. Ποια πρέπει να είναι η απάντηση στις ταραχές, στην εγκληματικότητα, στην απείθεια; Καταστολή, περισσότερο φόρτωμα των νέων με ηθικολογία, θρησκεία, φόβο, αυστηρότητα, ντροπή, ενοχή… Όλο το σκουπιδαριό της χειραγώγησης της ανθρώπινης ύπαρξης.

Μην με παρεξηγήσετε, έχοντας ζήσει για ένα μικρό διάστημα στην Αγγλία, υπάρχουν πράγματα στην κουλτούρα τους που θεωρώ εξαιρετικά θετικά. Ένα παράδειγμα είναι η έννοια της ευθύνης που είναι τόσο αυτονόητη εκεί και απουσιάζει παντελώς από την ελληνική κουλτούρα. Θυμάμαι όμως επίσης τα ντυμένα με στολές στο σχολείο και με περισσή αυστηρότητα μεγαλωμένα παιδιά που με την πρώτη ευκαιρία και μόλις μεγαλώσουν λίγο ξεσαλώνουν, γίνονται λιώμα στις μπίρες και φοβάσαι όταν τα βλέπεις Σάββατο βράδυ να περιφέρονται στα κέντρα των πόλεων.

Έβλεπα μια δημοφιλή αμερικανική αστυνομική σειρά της προάλλες. Το επεισόδιο αφορούσε σε συμμορίες νέων. Ο πρωταγωνιστής, στο τέλος, έβγαζε την ετυμηγορία της κοινωνίας, το ηθικό δίδαγμα: αυτά συμβαίνουν διότι οι νέοι, έχοντας χάσει την αίσθηση της ντροπής και την ενοχής, δεν έχουν πλέον κανένα φραγμό στις πράξεις τους.

Δεν πιστεύω ούτε στην ενοχή ούτε στη ντροπή ούτε σε κανένα άλλο είδος προγραμματισμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Από τη φύση τους αποτυγχάνουν και δεν παράγουν πραγματικά ενάρετους ανθρώπους.

Τι είναι λοιπόν αυτό που λείπει από τους ανθρώπους και τις κοινωνίες σήμερα, είτε πρόκειται για φτωχούς είτε για πλούσιους; Ποιο είναι το έλλειμμα που παράγει τόση βία, τόση διαστροφή; Η αγάπη θεωρώ ότι λείπει και δεν λείπει απλώς, αλλά συστηματικά ξεριζώνεται από όλη τη διαδικασία κοινωνικοποίησης, και από την οικογένεια και από θεσμούς όπως η εκπαίδευση, για να αντικατασταθεί από τον προγραμματισμό που θα παραγάγει τους χειραγωγούμενους εργαλειακούς, υποτελείς ανθρώπους, τους δούλους στο πνεύμα, ή, όταν τα πράγματα πάνε στραβά, ανθρώπους ανεξέλεγκτους, ανθρώπους που θυματοποιούν και τους εαυτούς τους και τους άλλους.

Ο άνθρωπος που αγαπά, όχι κάποιον ή κάτι συγκεκριμένα, αλλά την ύπαρξη, τον εαυτό του και τον κόσμο, δεν έχει ανάγκη από σωστό και λάθος, δεν έχει ανάγκη από ηθική, δεν έχει ανάγκη από θρησκεία. Η αγάπη παράγει φροντίδα, παράγει δημιουργικότητα, παράγει κατανόηση, παράγει αυτοσυγκράτηση, παράγει σεβασμό στις ανάγκες των άλλων, παράγει προσφορά, παράγει πολιτισμό, παράγει πνευματικότητα, γεννά τα πάντα. Το μειονέκτημά της είναι ότι παράγει και ελεύθερους ανθρώπους, ανθρώπους κυρίους στο πνεύμα, δηλαδή, ανθρώπους μη χειραγωγούμενους. Για το λόγο αυτό τα κοινωνικά συστήματα των ανθρώπων, αυτά που έχει γεννήσει η εξουσία μέχρι τώρα, μέσα από επίσημους και ανεπίσημους θεσμούς, βαπτίζουν ψευδεπίγραφα αγάπη τα ψέματά τους. «Αγαπάς την οικογένειά σου; Πάτα επί πτωμάτων», «Αγαπάς την πατρίδα σου; Πήγαινε στην άλλη άκρη του κόσμου και σκότωσε, βίασε».

Η πραγματική αγάπη όμως είναι καθολική και άπειρη. Δεν είναι κάτι εξωγενές, πηγάζει από μέσα μας, από την ίδια την καρδιά. Όταν μάθεις να ακούς πρώτα αυτήν και μετά τον νου, ως υπηρέτη της, τότε ξέρεις τι να κάνεις σε κάθε περίσταση. Διάβασα κάπου ότι ένα από τα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου είναι ότι βάζει τον νου πριν από την καρδιά, σαν να βάζεις το κάρο μπροστά από τα άλογα ή, θα έλεγα, τον πλοηγό να δίνει εντολές στον καπετάνιο. Όχι, ο καπετάνιος αποφασίζει για τον προορισμό και ο πλοηγός χαράσσει τη διαδρομή. Καπετάνιος η καρδιά και πλοηγός ο νους. Η καρδιά μιλάει ακόμη και σωματικά αν δεν έχεις χάσει την ευαισθησία σου και δεν είσαι πωρωμένος. Είναι αυτό το σφίξιμο στο στομάχι ή το πλάκωμα στο στήθος όταν φωνάζει με όση δύναμη έχει ότι αυτό που κάνεις είναι λάθος.

Η ευαισθησία όχι μόνο δεν πρέπει να καταπιέζεται, αλλά πρέπει να καλλιεργείται ώστε να αναβαθμίζεται και πάνω από το επίπεδο του απλού συναισθηματισμού, να γίνεται ικανότητα να ακούς την καρδιά, να γίνεται αγάπη. Η ευαισθησία είναι δύναμη και ακόμη μεγαλύτερη δύναμη είναι να ενεργείς σύμφωνα με αυτήν. Σκεφθείτε όμως τι κάνει η κοινωνία μας, τι εντολές δίνει, οι άντρες πρέπει να γαμούνε και να δέρνουνε και οι γυναίκες να είναι γκόμενες (ή χαμηλοβλεπούσες μυξοπαρθένες και υποταγμένες, παλαιότερα).

Αν δεν έχεις αγάπη, ζεις σαν φάντασμα, …ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. (Αν έμενε σε αυτά ο Χριστιανισμός καλά θα ήταν, αλλά τα πλάκωσε στη χωματερή με τις αμαρτίες, τις ενοχές, τα προπατορικά, τις κολάσεις, τις αναστάσεις και τα λοιπά σκουπίδια).

All you need is love και δεν εννοώ απλώς να μας δείχνουν αγάπη, εννοώ ότι η αγάπη μέσα μας μπορεί να αντικαταστήσει τα πάντα, κάθε ιδεολογία, κάθε θρησκεία, κάθε ηθική, αποτινάσσοντας όλα τα δεσμά.

Αρκετά όμως, δεν μπορούσα να τους ακούω μόνο, και, ως «κουκουλοφόρος του Διαδικτύου», έγραψα αυτά.

Από τον γέροντα του ιστολογίου

Εμ… ήλθε στο ιστολόγιο και ήταν ενοχλητικός. Αναγκάστηκα, για να φύγει, να δεχθώ να μου υπαγορεύσει και να αναρτήσω τα παρακάτω.

Αυτό που έχει γίνει κατανοητό στη φιλοσοφία της Άπω Ανατολής από την αρχαιότητα, αλλά ίσως και σε κάποιες φιλοσοφικές σχολές της αρχαίας Ελλάδας και του ελληνορωμαϊκού κόσμου, και που ακόμη δεν λέει να εννοήσει ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος, εμποτισμένος από τον Χριστιανισμό και τον ωφελιμισμό, την ενοχή και τον υπολογισμό, είναι ότι για να υπερβείς το θυμό, πρέπει να αγκαλιάσεις το θυμό, για να υπερβείς τη λύπη, πρέπει να αγκαλιάσεις τη λύπη, για να υπερβείς τον φθόνο, πρέπει να αγκαλιάσεις τον φθόνο και, γενικά, για να υπερβείς τα πάθη και το πάθος, πρέπει πρώτα να τα αποδεχτείς, όχι ως κάτι εξωτερικό από εσένα, ως αμαρτία, εκδήλωση κάποιου κακού/σατανά που σε επηρεάζει, ατέλεια, ελάττωμα, εμπόδιο στο υψηλό πεπρωμένο σου, αλλά ως κάτι που είσαι εσύ ο ίδιος, ως ένα αντικειμενικό στοιχείο της πραγματικότητας, ως ένα φυσικό φαινόμενο, κάτι σαν τη βροχή.

Με άλλα λόγια, όποιος τρώγεται και ασχολείται με τα πρέπει και το τι είναι σωστό και τι λάθος, όποιος υψηπετεί κρίνοντας και κατακρίνοντας και σκεπτόμενος «αυτό δεν είμαι εγώ, γιατί το έκανα;», σπάει τα μούτρα του και όποιος δεν κοιτάει χαμηλά, πατάει λάσπες και σκατά. Αντιθέτως, όποιος καταδέχεται να κοιτάει χαμηλά, όποιος μαθαίνει να προσγειώνεται, αυτός μπορεί κάτι καλύτερο και, τουλάχιστον, διατηρεί καθαρά τα παπούτσια του. Για να το πούμε και με χριστιανική φρασεολογία, ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται.

Το σημαντικό είναι πάντα η αποδοχή, όχι η θέληση, και όποιος ορκίζεται ότι δεν θα ξαναδείρει τη γυναίκα του και τα παιδιά του ή δεν θα ξαναμεθύσει ή δεν θα ξαναοργιστεί, αυτός είναι καταδικασμένος να επιστρέφει μοιραία στα ίδια. Όποιος αρνείται ότι είναι ψάρι, θα τσιμπάει πάντα στο ίδιο αγκίστρι. Όταν αποδέχεσαι και παρατηρείς, τότε έρχεται η αποταύτιση, νοιώθεις κάποια πράγματα να ξεκολλάνε από πάνω σου σχεδόν με φυσικό τρόπο, σαν να τραβιέται ένα τσιρότο, σηκώνοντας και λίγες τρίχες. Όσο παλεύεις και βάζεις δύναμη, όσο σπαρταράς στην άρνηση και στην άμυνα, τροφοδοτείς με ενέργεια αυτό με το οποίο παλεύεις. Είναι κάπως σαν τις πολεμικές τέχνες, το θέμα είναι να αξιοποιήσεις την ενέργεια του πράγματος που παλεύεις και αυτό συνήθως σημαίνει να κάνεις κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι η πρώτη σου αντίδραση και μοιάζει αυτονόητο. Αντί να σπρώξεις, να τραβήξεις, αντί να κτυπήσεις, να κάνεις στην άκρη.

Αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε, δεν είμαστε. Όσο έξυπνοι και αν νομίζουμε ότι είμαστε ή όντως είμαστε, δεν είμαστε παρά σκυλιά του Παυλώφ που τους παίζει το καμπανάκι ο κόσμος/ο κάθε ηλίθιος και τους τρέχουν τα σάλια, όπου σάλια η κάθε αντίδραση, εσωτερική ή εξωτερική. Πόσες φορές ένας βλάκας σας έκλεψε το μυαλό και σας ανάγκασε να τον σκέπτεστε για μια ολόκληρη μέρα ή μέρες, ασχημαίνοντας τη ζωή σας και παραβλέποντας άλλα ωραιότερα και σημαντικότερα πράγματα;

Η προσωπικότητα, όσα πιστεύουμε, οι σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας, οι συνειδητές και ασυνείδητες αντιδράσεις μας, η ταυτότητά μας και όσα την απαρτίζουν, δεν είναι παρά μια κρούστα πάνω σε μια κενή σφαίρα καθαρής συνειδητότητας και σιωπής που είναι κοινή πάντων, είναι η μοναδικότητα που γέννησε τα πάντα.

Μία υποχρέωση έχεις σε αυτόν τον κόσμο, να αγαπήσεις τον εαυτό σου. Μπορεί όλος ο κόσμος να είναι εναντίον σου, να σε κυνηγάει και να θέλει να σε φυλακίσει ή εξοντώσει και να έχει και δίκιο. Και πάλι, εσύ οφείλεις να αγαπήσεις τον εαυτό σου και ας είσαι σφαγέας, μαζικός δολοφόνος, βιαστής. Μόνο αν αγαπήσεις τον εαυτό σου θα σταματήσεις να είσαι αυτά τα πράγματα και θα αγαπήσεις τους άλλους. Αντί να αυτοκτονήσεις, βρες το θάρρος να αγαπήσεις τον εαυτό σου, την αθωότητα πίσω από τα φαινόμενα, και ας κάνει ο κόσμος ό,τι νομίζει, ας πάει να κουρεύεται. Όλοι έχουμε ένα θεό που κοιμάται μέσα στην κοιλιά μας.

Το να αγαπάς τον εαυτό σου δεν έχει σχέση με τον εγωισμό. Ο εγωισμός είναι ακριβώς το αντίθετο, είναι το να απαρνιέσαι τον εαυτό σου και να τον βλέπεις σαν ένα εργαλείο. Ο εγωιστής μισεί τον εαυτό του (και τους άλλους) γιατί δεν είναι αυτό που θα «έπρεπε να είναι», δεν έχει τη θέση που θα έπρεπε να έχει, δεν έχει αποδοχή μέσα του, ούτε για τον εαυτό του ούτε για κανέναν. Ο εγωισμός είναι η εσωτερίκευση των στρεβλώσεων με τις οποίες φορτώνεσαι από τα βιώματά σου, από την κοινωνία. Ο εγωιστής νομίζει ότι πάει ψηλά, αλλά στην πραγματικότητα γίνεται εργαλείο και παίγνιο… ποιανού; Των άλλων εγωιστών ηλιθίων που νομίζουν ότι εξουσιάζουν, των στρεβλών αντιλήψεων που κυριαρχούν.

Αρνήσου κάθε σκοπό, αυτό δεν σημαίνει αδράνεια, ο ήλιος δεν έχει σκοπό όταν λάμπει, αν και κάποια αστεία ανθρωποειδή πλάσματα πάνω σε ένα μικρό πλανήτη νομίζουν ότι λάμπει για αυτά. Άφησε το γίγνεσθαι να απορρέει αβίαστα από το είναι. Με άλλα λόγια, πράττε από αγάπη, όχι γιατί θέλεις εκείνη την προαγωγή και να αποδείξεις πόσο ανώτερος είσαι. Μας μαθαίνουν την αδυναμία για δύναμη, Λάμψε, φωτίσου και φώτισε, γίνου άστρο.

Υπάρχει μια βουδιστική ιστοριούλα, δεν ξέρω αν τη θυμάμαι καλά. Πήγε κάποιος να επισκεφτεί έναν πνευματικό δάσκαλο και εκείνος του υπέδειξε να καθίσει σε μια θέση με την επιγραφή «Βούδας». Ο επισκέπτης, από σεβασμό και ταπεινοφροσύνη, τινάχθηκε πάνω μόλις το αντιλήφθηκε. «Γιατί δεν κάθεσαι;» τον ρώτησε ο δάσκαλος. «Μα… δάσκαλε, εδώ γράφει ότι αυτή η θέση είναι για τον Βούδα, εγώ δεν είμαι Bούδας ακόμη,» απάντησε ο επισκέπτης. «Γιατί; Τι σε εμποδίζει;» Αντιγύρισε ο δάσκαλος κοιτάζοντάς τον επίμονα στα μάτια.

Επιλέγουμε να είμαστε αυτό που είμαστε κάθε στιγμή, γοητευμένοι από τερτίπια και σκιές. Με ένα ανοιγοκλείσιμο τον βλεφάρων μπορούμε να επιλέξουμε να είμαστε θεοί. Αρκεί μια στιγμή, μία στιγμή μόνο που θα ακούσεις την καρδιά αντί για τον νου και θα κάνεις το αδιανόητο.

Με αφορμή την επικαιρότητα

Όσο οι άνθρωποι θα αναζητούν το κακό στον άλλο για το εξορκίσουν από τους ίδιους, όσο θα ρέπουν στο να πιστεύουν ότι αυτό είναι ίδιον ορισμένων ανθρώπων/κρατών/φυλών/ιδεολογιών και όσο θα αρνούνται να δουν στον βασανιστή, στον καταπιεστή, στον άρπαγα το καθρέφτισμά τους και μέρος του εαυτού τους και τη δική τους δημιουργία, όσο θα έχουν την ανάγκη να χαρακτηρίζουν ο ένας τον άλλο «Χίτλερ», «ναζί», «φασίστα», «Τούρκο», «κομουνιστή», σαν να κάνουν κάποιο μαγικό ξόρκι που μεταφέρει το άδικο από τον ένα στον άλλο σαν μπαλάκι ή σαν εκείνο το παιχνίδι που παίζαμε μικροί, το «πάρ’ τον παπά», τόσο θα μένουν στάσιμοι και θα κάνουν μοίρα τους τη σφαγή.

.

Βασανιστές, σφαγείς, γενοκτόνοι μπορούν να γίνουν η πλειονότητα των ανθρώπων υπό ορισμένες συνθήκες και με την κατάλληλη χειραγώγηση (ένδειξη είναι και τα πειράματα του Μίλιγκραμ), πιστεύοντας τη δεδομένη στιγμή ότι κάνουν το καλό, το εθνικό ή άλλο καθήκον τους, διαβάζοντας παράλληλα με αποτροπιασμό για τα εγκλήματα άλλων ανθρώπων ακριβώς σαν αυτούς σαράντα η πενήντα χρόνια πριν και χαϊδεύοντας τρυφερά τα παιδιά τους με τα ίδια χέρια που στη διάρκεια της ημέρας έσπερναν τον πόνο και το θάνατο, όπως και οι φύλακες των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Το σημερινό θύμα μπορεί κάλλιστα να γίνει ο θύτης του αύριο και ο Εβραίος (όπως και κάθε άλλος λαός, συμπεριλαμβανομένου του δικού μας) να γίνει ο δεσμοφύλακας και ο βασανιστής μιας άλλης φυλής που θεωρεί κατώτερη, όπως κατώτερη θεωρούσαν τη δική του φυλή και προσπάθησαν να εξοντώσουν κάποιοι άλλοι.

.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να συμφιλιωθούν με αυτή την αλήθεια, αρνούνται να κατανοήσουν ότι είμαστε όλοι τραυματισμένες ψυχές και ότι μόνο αν κατέβουμε από τους θρόνους και τα βάθρα μας και δεχθούμε ότι μυρμήγκια είμαστε και εμείς, στριμωγμένα σε μια μυρμηγκοφωλιά, που πιστεύουν τα αφελή ότι είναι το κέντρο του σύμπαντος και κοροϊδεύουν τα άστρα, τότε μόνο έχουμε ελπίδα για κάτι καλύτερο. Ο ταπεινών εαυτόν, υψωθήσεται (και δεν είμαι και χριστιανός).

.

Όσο για την ιστορία, ας μην ξεχνάμε ότι αυτή, όσο καλή και αν είναι, όσο και αν πασχίζει κάποιος για αντικειμενικότητα, αυτή δεν θα είναι ποτέ κάτι άλλο από μια ανάγνωση και ερμηνεία, μια παρηγοριά και αποκούμπι. Η πραγματικότητα θα μένει πάντα παγερά αδιάφορη, αδιαφοροποίητη και αδιαπέραστη για το νου, σαν τον Κθούλου. Η πραγματικότητα προσεγγίζεται μόνο με την καρδιά και το κάρο δεν μπορεί να πηγαίνει πριν από το άλογο.

.

Ποιος ξέρει, σε πενήντα ή εκατό χρόνια μπορεί ένας στολίσκος να ξεκινάει για να παράσχει βοήθεια στους αποκλεισμένους πίσω από τείχη Εβραίους και εάν ο φόβος οδηγεί στους στρατούς και στα τείχη, ας γίνεται κατανοητό ότι ο φόβος είναι και η καταδίκη. Όταν κάποιος δεν ενδιαφέρεται για Άραβες ή για Εβραίους, αλλά για ανθρώπους, τότε γίνεται μέρος της λύσης. Ουτοπία; Ο τόπος είναι εδώ για αυτόν που ακολουθεί την καρδιά και κάνει τη ζωή σπουδή θανάτου.

.

Δεν είμαστε ιστορικά γρανάζια ούτε παίζουμε σε ταινία Ράμπο του Χόλιγουντ περιμένοντας το χάπι εντ με τις εξιλεωτικές ριπές που θα θερίσουν τους κακούς σώζοντας τους καλούς για να ζήσουν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα. Είμαστε φως και σκοπός, ο καθένας από μόνος του και όλοι μαζί, έως και το πιο μικρό συνειδητό ον στην εσχατιά του σύμπαντος, αδελφό μας από τον μεγάλο τοκετό που γέννησε αυτό τον κόσμο και τους γαλαξίες από μια πρωταρχική μοναδικότητα. Αν κάποιος αισθάνεται ναυτία και αποστροφή σε αυτές τις σκέψεις, είναι διότι νοιώθει να χάνει τα ψεύτικα υπαρξιακά του στηρίγματα και τον πειράζει το ταρακούνημα.

.

Όταν ο Μίκης Θεοδωράκης λέει στην πρόσφατη επιστολή του ότι για να πολεμήσει τους Γερμανούς έπρεπε να θεωρεί ότι είναι ανώτερος από αυτούς («Γιατί; Γιατί ανήκαμε σε ένα Έθνος πολύ ανώτερο απʼ αυτούς»), εγώ ακούω τον δεσμοφύλακά του, διότι ο ένας κουβαλάει μέσα του τον άλλο και όλα τα όντα του σύμπαντος. Ό,τι καλό υπάρχει απανταχού είναι κτήμα όλων και ό,τι κακό υπάρχει απανταχού είναι όνειδος όλων. Το δέρμα δεν είναι σύνορο που χωρίζει τον κόσμο. Είναι σημαντικό για τον καθένα μας ακόμη και όταν ο ζυγός της ανάγκης τον κάνει χασάπη, να αναγνωρίζει ότι είναι ακριβώς αυτό και τίποτα λιγότερο ή περισσότερο, ούτε ήρωας, ούτε μαχητής της ελευθερίας, ούτε επαναστάτης, ούτε υπερασπιστής των αδυνάτων, αλλά απλώς χασάπης, όσα χρυσόχαρτα και να του κολλάνε στο στήθος. Αυτό τουλάχιστον είναι κοντύτερα στην αλήθεια και αληθινό πνευματικό θάρρος.

.

Υ.Γ. Όχι, δεν θα χαρακτήριζα τον εαυτό μου απόλυτα ειρηνιστή ή οπαδό της μη βίας.

.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εκτός του Ισραήλ, κανένα άλλο κράτος του κόσμου δεν θα μπορούσε να κάνει τόσα πολλά με τόσο λίγες αντιδράσεις. Ούτε πληροφορίες δεν καταδέχονταν να δώσουν οι άθλιοι. Δεν παραβλέπω επίσης τα γεωπολιτικά παιχνίδια των Τούρκων και εκτιμώ ότι ίσως κάτι περισσότερο να συμβαίνει από όσα φαίνονται σε πρώτη ανάγνωση.

Χυμένο γάλα

- Αν είναι να το χύνεις, άσε να το δώσω στον μικρό!

.

Έβλεπα πριν από μέρες στις ειδήσεις αγρότες να χύνουν γάλα στους δρόμους. Διαμαρτύρονταν για κάτι, δεν θυμάμαι τι, ίσως για τις τιμές, ίσως για κάτι άλλο. Η εικόνα αυτή πάντα μου είναι δυσάρεστη. Δεν μπορώ να μη σκεφτώ ότι το γάλα που χύνεται έτσι άσπλαχνα βγήκε από τα σωθικά ενός ζώου και είχε ως αρχικό προορισμό να γίνει τροφή αγάπης, ζωή, για το μικρό του. Ο κτηνοτρόφος το αφαιρεί για να θρέψει ανθρώπους, όχι για να σπαταλιέται και να χύνεται έτσι άσπλαχνα. Κανένας άνθρωπος δεν έχει δικαίωμα να το κάνει αυτό, για κανένα σκοπό, όσο δίκαιος ή άδικος και να είναι αυτός.

Με ενοχλεί ακόμη και η καταστροφή των γεννημάτων της γης. Θεωρώ τέτοιες πράξεις αληθινή βλασφημία και ιεροσυλία, πραγματική ύβρη. Για το δικό μου σύστημα αξιών, ιεροσυλία δεν είναι να κατουράς ιερά σύμβολα ή να βρίζεις τον Μωάμεθ, ιεροσυλία είναι αυτή η ασέβεια στον ναό της Γης και σε όσα πολύτιμα λαμβάνουμε από αυτήν, τη μεγάλη μητέρα μας. Θεωρώ μάλιστα αχρείους τους πολιτισμούς των ανθρώπων που τα έχουν αντιστρέψει όλα και θεωρούν ότι ένα εικόνισμα, ένα σύμβολο, ένα τσαλακωμένο χαρτάκι με ιερά λόγια αξίζουν περισσότερο και είναι φορείς μεγαλύτερης ιερότητας από ένα ποτήρι γάλα, από ένα καρβέλι ψωμί, από ένα ζουμερό ροδάκινο. Δείξε μου το λείψανο ενός αγίου και ένα καρπούζι και δεν θα διστάσω να σου ποιο είναι πιο ιερό.

Δυστυχώς, σε αυτή την κατάντια έχουμε οδηγηθεί από τις στρεβλές αξίες μας και τη νοσηρή τάση μας να τα αποτιμάμε όλα με τη χρηματική τους αξία, λησμονώντας ότι είναι αυτά τα αγαθά που δίνουν αξία στο χρήμα και όχι το αντίστροφο. Πρέπει να αναλογιζόμαστε με κάθε γουλιά γάλα από πού προέρχεται αυτό το αγαθό και από ποιον το στερούμε. Η δική μας στέρηση μπορεί να μας θυμίσει πώς έχουν τα πράγματα. Η δίψα θυμίζει πόσο πολύτιμο είναι το νερό, ο λιμός πόσο ιερό το σιτάρι. Γη και ύδωρ και ήλιος χρειάζονται για να γίνει αυτό το πολύτιμο πετράδι που είναι ένα σπυρί σιταριού. Δεν είναι μόνο «εμπορεύματα» αυτά, δεν είναι απλώς «commodities» με τιμές που ανεβοκατεβαίνουν στα χρηματιστήρια, είναι αγαθά, αγαθά και άγια.

Είναι απογοητευτικό ότι ο αγρότης, που θα έπρεπε να τα συνειδητοποιεί αυτά περισσότερο από κάθε άλλον, συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο και έχει τέτοιες αντιλήψεις. Τι είναι τα ζώα; Τι είναι τα φυτά; Εμπορεύματα, επιδοτήσεις, κιλά, τόνοι, χρήμα. Ίσως να έχουν πέσει και αυτοί σε μια παγίδα, να τους έχει επιβληθεί ένας αρρωστημένος τρόπος σκέψης. Ο άνθρωπος που έχει πρόσβαση στη γη και μπορεί να καλλιεργεί ο ίδιος την τροφή του, που μπορεί να παίρνει απευθείας από τη φύση τον πλούτο της, θα έπρεπε να είναι ο περισσότερο ελεύθερος και ο λιγότερο εξαρτημένος των ανθρώπων. Ο άνθρωπος αυτός γνωρίζει την ευγενικότερη τέχνη, μπορεί να ρυθμίσει τη ζωή του για να ζει με αυτάρκεια και ελάχιστες απαιτήσεις συναλλαγής. Δυστυχώς, οι μονοκαλλιέργειες, η αντίληψη των πάντων με όρους χρήματος, ο εθισμός στις παροχές, τους έχουν υποβιβάσει σε ζήτουλες, τους έχουν εξαχρειώσει και τους έχουν καταστήσει πιο εξαρτημένους από ένα υπάλληλο στην πόλη που δεν ξέρει τι είναι το φαγητό που τρώει.

Πρέπει η συγκομιδή να είναι μεγάλη... για να θαφτεί και να εισπραχθούν υψηλές επιδοτήσεις που θα γίνουν «μερτσεντέ» και θα κατατεθούν στο κωλάδικο ή θα γίνουν άλλα ευτελή. Τι εκμαυλισμός. Πρέπει το γάλα να χυθεί για να δειχθεί στις κάμερες η αποφασιστικότητα του αγρότη και να γίνουν με πιο ευνοϊκούς όρους οι διαπραγματεύσεις με τη γαλακτοβιομηχανία. Πρέπει να χρεωθεί ο αγρότης στην τράπεζα για λιπάσματα και χημικά. Ποιος αγρότης πονάει τη γη; Τη μισούν! Είναι η ξένη στο κορμί της οποίας ασχημονούν.

Δεν περιμένω, φυσικά, από τον αγρότη να ζει όπως ο Θορώ στη λίμνη Walden (που μια χαρά ζούσε) ούτε να στερεί από τα παιδιά του τις σύγχρονες ανέσεις. Είναι λανθασμένες όμως και οι κοντόφθαλμες αντιλήψεις και οι παρωπίδες που εγκλωβίζουν σε νοσηρές καταστάσεις που εν τέλει δεν διασφαλίζουν ούτε την οικονομική βιωσιμότητα. Δεν υπάρχουν μόνο οι επιδοτήσεις, δεν υπάρχουν μόνο οι μονοκαλλιέργειες, δεν υπάρχει μόνο η μεγάλη βιομηχανία, υπάρχουν και οι οργανικές καλλιέργειες, υπάρχει και η αναζήτηση για διαφορετικά προϊόντα ανώτερης ποιότητας, υπάρχει και το ξεβόλεμα και η αναζήτηση οδών πέραν των πεπατημένων και η επιθυμία για μια αξιοπρεπή ζωή χωρίς ούτε στερήσεις ούτε εξαρτήσεις.

Σίγουρα αρκετοί αγρότες μπορεί να μην έχουν τις γνώσεις ή την ευρύτητα πνεύματος για την αναζήτηση άλλων λύσεων και μιας ζωής σε ισορροπία με τη φύση, κάτι που θα έπρεπε να γνωρίζουν από μόνοι τους. Εδώ θα έπρεπε να παρέχεται καθοδήγηση από το κράτος, για να μάθουν οι άνθρωποι να «ψαρεύουν» και όχι να ζητιανεύουν «ψάρια». Φυσικά, όμως, όταν μαθαίνεις στον άλλο να είναι ανεξάρτητος δεν εξασφαλίζεις ψήφους, δεν συντηρείς το πελατειακό σύστημα της αχρειότητας. Πώς να αγοράσει ο πολιτικάντης βουλευτής της επαρχίας την ψήφο του συνειδητοποιημένου ανθρώπου που δεν έχει ανάγκη κανέναν Μαυρογιαλούρο να του τάζει τόσες αποζημιώσεις για το στρέμμα; Η εξάρτηση και ο εκμαυλισμός, η χυδαιότητα, είναι καλά πράγματα για το σύστημά μας, σε αυτά βασίζεται.

Όπως και να έχει, δεν αντέχω, η αισθητική μου δεν αντέχει, να βλέπω χυμένο γάλα. Υπάρχουν άλλοι, πιο δημιουργικοί και όχι λιγότερο αποτελεσματικοί τρόποι διαμαρτυρίας. Χαρίστε το στον κόσμο, όπως είδα μια φορά να γίνεται, αλλά ακόμη καλύτερα, αφήστε τις μητέρες να το δώσουν στα μικρά τους!

Εγκαταλείψτε την εκκλησία, προσκυνήστε στο χώμα, λατρέψτε στο δέντρο, αγκαλιάστε το ζώο, θεωρήστε ναό όλο το σύμπαν. Το σύνολο των πλασμάτων, το άπαν, είναι θεός και πιστοί μαζί.

Νέοι δρόμοι - Κείμενο διολισθαίνον

Έχω ακούσει κάποιους να αναφέρονται στο οικολογικό κίνημα σαν μια νέα θρησκεία, πρόκειται βέβαια κυρίως για «δύσπιστους», «άπιστους» ή «αλλόπιστους». Προσωπικά, δεν θα είχα κανένα πρόβλημα αν θρησκευτική και οικολογική συνείδηση συναντιόνταν και αν η θρησκευτικότητα εστίαζε στο συνολικό θέμα της παρουσίας και της δράσης μας σε αυτό τον κόσμο και στη σχέση μας με όλα τα πλάσματα. Θα το θεωρούσα αυτό μάλλον εξέλιξη, του ανθρώπου και της θρησκευτικότητας. Αν, τέλος πάντων, δεν μπορούμε να αποφύγουμε εντελώς τη θρησκεία, χίλιες φορές καλύτερα να έχουμε μια θρησκεία της οικολογίας, από όλες τις φριχτές δεισιδαιμονίες που είναι οι περισσότερες υπάρχουσες θρησκείες. Θα ήταν μια θρησκεία πολύ πιο «πραγματική» από τις υπάρχουσες, πολύ πιο χρήσιμη, ακόμη και αισθητικά ανώτερη (τη φαντάζομαι να μοιάζει σε ένα χαρούμενο παγανισμό και λατρεία της φύσης). Εξάλλου, τι άλλο είναι η θρησκεία από ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέσα για να εμφυσάς στους άλογους ανθρώπους (στους περισσότερους) τις αξίες της αγέλης (της κοινωνίας), εξασφαλίζοντας τη συμμόρφωσή τους χωρίς να χρειάζεσαι ένα πολύ μεγάλο όγκο κατασταλτικών μηχανισμών και μέσων - με το συνεπαγόμενο πολλαπλό κόστος;

Η οικολογία έχει ήδη κατακτήσει το κάστρο της πολιτικής - και καλά έκανε. Η οικολογία είναι οικονομία, είναι ισορροπία, είναι δημόσια και ιδιωτική συμπεριφορά, είναι ηθική, είναι αισθητική. Πρέπει όμως επίσης να πω ότι θεωρώ εσφαλμένη και ακρωτηριασμένη την αποκλειστικά ωφελιμιστική αντίληψη της οικολογίας. Η οικολογία δεν είναι απλώς ένας τρόπος να βλέπουμε πιο μακροπρόθεσμα το οικονομικό ή άλλο εγωιστικό συμφέρον μας, μένοντας φυλακισμένοι στο εγώ-δυνάστη που διαιρεί τον κόσμο με ομόκεντρους κύκλους και αυθαίρετα κριτήρια. Η οικολογία είναι για εμένα μια ευκαιρία να σπάσουν αποστήματα που κουβαλά ο άνθρωπος σε όλα τα χρόνια της ιστορίας του μέχρι σήμερα και να κάνει κάτι που ισοδυναμεί με ένα εξελικτικό βήμα.

Ζούμε σε μια εποχή μετα-ιδεολογική. Πάντοτε ήμουν δύσπιστος απέναντι στις ιδεολογίες. Πολλές φορές, όπως και οι θρησκείες, είναι μια καλή δικαιολογία για να ξεκινήσει το παιχνίδι της σφαγής. Θεωρώ ότι το επόμενο πεδίο στο οποίο θα στραφεί η προσοχή του ανθρώπου θα είναι αυτό που πάντα θεωρούσε δεδομένο, ταυτισμένο με την ίδια του τη φύση, το πεδίο της ίδιας της αντίληψης του κόσμου και του εγώ, το πεδίο της αυτεπίγνωσης ή η ίδια η συνείδηση- αναχωρώντας από τις ιδεολογίες και τους ισμούς που σε αφήνουν πάντα στο επίπεδο των λογικών/γλωσσικών κατασκευών/παιγνίων, που είναι θαυμάσια ως εργαλεία, αλλά σχεδόν άχρηστα ως μέσα διερεύνησης σε βάθος της ανθρώπινης κατάστασης και μέσα αυτογνωσίας. Τώρα που θεοί και σωτήρες, παράδεισοι και ουτοπίες έχουν ξεθωριάσει τόσο, ίσως να αποφασίσουμε επιτέλους να εξερευνήσουμε τη σκοτεινή σπηλιά.

Δεν είμαστε «μονάδες» που απλώς περιέχονται στον κόσμο, δεν είμαστε αφηρημένες μαθηματικές έννοιες, στοιχεία μέλη ενός μαθηματικού συνόλου, κουκκίδες, αδιαίρετα και σαφώς καθορισμένα σημεία που τοποθετούνται σε χαρτί μιλιμιτρέ. Είμαστε ο κόσμος. Το δέρμα μας δεν είναι τα σύνορα κάποιας απόλυτης ατομικότητας, είμαστε ένα φαινόμενο, ένα φυσικό φαινόμενο, όπως η βροχή, όπως το σύννεφο, όπως το χώμα, όπως το σκουλήκι που περιφρονούμε, όπως τα περιττώματά μας. Δεν έχουμε σύνορα με τον κόσμο. Για την ύπαρξή μας, ο ήλιος, ο αέρας, μας είναι εξίσου ή περισσότερο απαραίτητα από οποιοδήποτε όργανό μας. Μπορούμε να ζήσουμε για πολλές δεκαετίες αν χάσουμε ένα μέλος μας ή ακόμη και ένα όργανό μας, δεν μπορούμε να ζήσουμε όμως περισσότερες από μερικές στιγμές χωρίς τον αέρα που μας περιβάλλει, χωρίς τον ήλιο που απέχει εκατομμύρια χιλιόμετρα.

Νομίζουμε ότι ο θάνατος είναι ένα στιγμιαίο γεγονός που συμβαίνει μία φορά στη ζωή μας. Λάθος, ο θάνατος και η ζωή είναι αδιαχώριστα, διαρκώς παρόντα. Το κοινό τους όνομα είναι γίγνεσθαι. Το σώμα μας βιώνει ταυτόχρονα θάνατο και ζωή, κοιτάξτε πόσο μεγάλο μέρος του εαυτού σας αποβάλλετε καθημερινά στην τουαλέτα σας. Η σκόνη στο σπίτι σας αποτελείται, σε πολύ μεγάλο μέρος, από τα νεκρά κύτταρα του σώματός σας. Σκεφθείτε το νου και τη σκέψη σας, αναλογιστείτε τι είναι αυτό που σας συνδέει με αυτό που ήσασταν πριν από δέκα χρόνια, είστε πραγματικά ο «ίδιος»; Είστε πραγματικά ο ίδιος με αυτόν που ήσασταν μόλις πριν από μερικές στιγμές επειδή έχετε αυτή την αίσθηση της συνέχειας λόγω της μνήμης; Πόσο αξιόπιστη είναι η μνήμη σας; Αυτή είναι όλη η «ταυτότητα»; Αν παθαίνατε αμνησία θα γινόσασταν άλλος; Μήπως δεν υπάρχει ταυτότητα; Μήπως είναι μια ψευδαίσθηση, κάτι που υπάρχει και δεν υπάρχει, κάτι φευγαλέο, κάτι που ρέει συνέχεια σαν ένα ποτάμι που δεν είναι ποτέ «το ίδιο», αλλά με κάποιο τρόπο υπάρχει, ως φαινόμενο, αλλά δεν «είναι», αλλά μόνο γίνεται;
.
Σήμερα είμαι άνθρωπος, εχθές ήμουν φυτά και άλλα ζώα και νερό της βροχής και θάλασσα, υδρατμός και, φυσικά, χώμα και παλαιότερα ίσως δεινόσαυρος, αστεροειδής, κοσμική σκόνη, μέρος ενός άστρου. Είμαι παιδί του ήλιου, αφού χωρίς τις αχτίνες του η ύπαρξή μου θα ήταν αδύνατη, αυτός γέννησε στο καμίνι του τα άτομα των στοιχείων που με αποτελούν, από τα πρωταρχικά, απλά άτομα του σύμπαντος και μου στέλνει διαρκώς την ενεργειακή πνοή του. Αύριο, θα είμαι σκουλήκι, μύγα, χώμα, φυτό, ζώο, ξανά άνθρωπος, κάποιος «άλλος», μια χούφτα ύλης οργανωμένης από ένα κώδικα πληροφορίας, ζεσταμένης από ένα αστέρι, που θα διακηρύττει υπερήφανα την ατομικότητά της. Είμαστε (το εγώ μας) ο καπνός ενός τσιγάρου που στροβιλίζεται για λίγο πριν να διαλυθεί, είμαστε προσωρινά μορφώματα, φευγαλέες υπάρξεις που δεν είναι, αλλά που αποτελούν εκφάνσεις, φαινόμενα, πατημασιές του είναι πάνω στην άμμο, ενός ασύλληπτου θηρίου, ενός δράκου, που είναι παντού, του δράκου που μπορούμε να προσεγγίσουμε σε μερικά όνειρα, στη θέα του ηλιοβασιλέματος, σε κάποιες νότες, σε μερικές παράξενες στιγμές χασίματος, σε σκοτεινά σπήλαια, μέσα στην απελπισία και στην έκσταση - αν είμαστε τυχεροί. Είμαστε σε όλα ή δεν είμαστε πουθενά, είμαστε όλα ή δεν είμαστε τίποτε.

Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία...

... αν το έχει ακόμη. Εντύπωση μου προξένησε (με τόσα που έχω ακούσει τίποτε δεν με σοκάρει πια) αυτό που πληροφορήθηκα πριν από μερικές ημέρες, ότι πολλές φορές όσοι ψαρεύουν καρχαρίες σε ορισμένα μέρη του κόσμου κόβουν μόνο το πτερύγιο, από το οποίο γίνεται η περιζήτητη σούπα, ενώ το πλάσμα πετιέται ξανά ζωντανό στη θάλασσα, όπου ανίκανο να κολυμπήσει, βυθίζεται αβοήθητο βρίσκοντας φριχτό τέλος, είτε από ασφυξία είτε ως βορά άλλων καρχαριών. Η είδηση, εδώ , εδώ - προσοχή, τα βίντεο είναι σκληρά, θα βρείτε και χειρότερα ίσως στη λίστα - και ένα ενδιαφέρον σχετικό κείμενο, εδώ. Υποθέτω ότι το αντίστοιχο στη στεριά θα ήταν να ακρωτηριάζαμε τα άκρα ενός ζώου ή τα φτερά ενός πουλιού και μετά να το εγκαταλείπαμε για να πεθάνει υποφέροντας, από την αιμοραγία ή ως βορά άλλων αγριμιών. Σημειώνω το γεγονός εδώ ως υπενθύμιση της θηριωδίας του ανθρώπου απέναντι στους συγκατοίκους του σε αυτό τον πλανήτη. Δεν μπορώ να μην σκεφτώ ότι πρόκειται και για θέμα αισθητικής. Ένα μεγάλο πλάσμα, κυνηγός, να πετιέται αβοήθητο - λόγω του ακρωτηριασμού ενός μικρού μέρους του σώματός του - στη θάλασσα, για να απολαύσουν μερικοί γκουρμέδες την εκλεκτή σούπα τους. Η ανθρώπινη μαϊμού θα έπρεπε να δείχνει λίγο περισσότερο σεβασμό, δεν λέω συμπάθεια, σε ένα τόσο αξιοθαύμαστο πλάσμα που είναι αρχαιότερό μας κατά μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια, και που τώρα κινδυνεύει εξαιτίας της ανελέητης αλιείας του.

Είναι τόσο δύσκολο μερικές φορές να βρω συμπάθεια μέσα μου για τον άνθρωπο. Γνώρισα τους ανθρώπους και συμπάθησα τα θηρία.

Συγγνώμη, παππού καρχαρία, ντρέπομαι για λογαριασμό όλων μας.

Οι μικροί μάρτυρες και άλλες σπείρες

Όταν ήμουν παιδί, καθώς και οι δύο μου γονείς είναι από την Κρήτη, έτρωγα και εγώ τους «χοχλιούς» που η μητέρα μου μαγειρεύει εξαιρετικά. Από ό,τι θυμάμαι, είναι ένα γευστικό και θρεπτικό πιάτο που όμως σταμάτησα να τρώω όταν κάποτε, ακόμη πήγαινα στο δημοτικό, είδα να παραλαμβάνουμε ένα «φορτίο» που μας είχαν στείλει από το χωριό. Ένας μεγάλος αριθμός από αυτά τα πλάσματα ήταν στριμωγμένα το ένα πάνω στο άλλο μέσα σε μια σακούλα με τρύπες για να αναπνέουν, μια ζωντανή μάζα που αργοσάλευε, πασπαλισμένη με αλεύρι - αν δεν με απατά η μνήμη μου. Το θέαμα που προκάλεσε απερίγραπτη λύπη. Από τότε, ο οίκτος που αισθάνθηκα, και από τη συνειδητοποίηση ότι τα βράζουν ζωντανά, με έκανε να μην τα ξαναβάλω στο στόμα μου, παρά τα παρακάλια των γονιών μου. Έτρωγα το υπόλοιπο φαγητό, αλλά ποτέ αυτά. Αισθάνομαι πιο άνετα ηθικά να τραφώ με ένα ζώο που έχει θανατωθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και σχετικά ανώδυνα, παρά με μικρά πλάσματα που έχουν περάσει όλο αυτό το μαρτύριο.

Αργότερα, απορώντας για την περίεργη κόμμωση του Βούδα σε κάποια αγάλματά του (τις γνωστές μικρές «μπουκλίτσες», έμαθα για τη συγκινητική παράδοση σχετικά με τους 108 άγιους μάρτυρες. Κάποτε, καθώς ο Βούδας διαλογιζόταν, ο ήλιος ανέβηκε ψηλά και, χωρίς να το καταλάβει, καθώς ήταν ολότελα απορροφημένος στην προσπάθειά του, κινδύνευε από τις καυτές ακτίνες. Συνέβη τότε να περνούν από εκεί εκατόν οκτώ σαλιγκάρια, τα οποία, βλέποντας τον κίνδυνο και αναγνωρίζοντας της αξία της προσπάθειας του Βούδα για τον κόσμο, σκαρφάλωσαν στη ράχη του και ανέβηκαν στο κεφάλι του καλύπτοντάς το με τα υγρά σώματά τους. Τα μικρά σαλιγκάρια έδωσαν τη δική τους ζωή θυσία στον ήλιο, σώζοντας τον Βούδα και, έτσι, πολλές φορές τον συντροφεύουν και στα αγάλματά του. Ένα παράδειγμα, εδώ. Ενδιαφέρουσες πληροφορίες, εδώ.

Συμπαθώ όχι μόνο τα σαλιγκάρια, αλλά και γενικά τα μικρά πλάσματα που πολλοί θεωρούν ασήμαντα, αλλά τα οποία μάλλον δεν εκτιμούν λιγότερο τις δικές τους ζωές από ό,τι εμείς τις δικές μας. Ένας λόγος για αυτή τη συμπάθειά μου είναι όσα τραβούν από τους «μεγάλους» και ιδίως από τους ανθρώπους, χωρίς να υπάρχει κανένας να τα υπερασπιστεί. Θυμάμαι, για παράδειγμα, τα παιδιά στο χωριό. Πόσα τραβούν τα ζώα, ιδίως τα μικρά, στα χέρια τους και περισσότερο τα έντομα, όπως τα τζιτζίκια, οι ξέγνοιαστοι και άκακοι βάρδοι του καλοκαιριού. Δεν υπάρχουν μεγαλύτεροι σαδιστές από τα παιδιά. Αυτοί που μιλάνε για παιδική αθωότητα μάλλον έχουν ξεχάσει την παιδική τους ηλικία ή είναι εθισμένοι στην ωραιοποίηση του κόσμου. Τα παιδιά, τα περισσότερα, είναι ένα τεράστιο «Εγώ» που σχεδόν δεν αφήνει περιθώριο για τίποτε άλλο στον κόσμο. Αργότερα, το εγώ αυτό έρχεται σε σύγκρουση με τα άλλα εγώ και με την άρνηση του κόσμου να υποκύψει σε αυτό με αποτέλεσμα πληθώρα συγκρούσεων, επιτυχείς και ανεπιτυχείς προσπάθειες ισορροπίας και το μεγάλο πρόβλημα που λέγεται «άνθρωπος». Βλέπω ένα παιδί που κρατά μια πέτρα και την εκτοξεύει με ηδονή και θυμό σε μια βιτρίνα, σε ό,τι αντιστέκεται στη θέλησή του, απολαμβάνοντας τη δύναμη και τη στιγμιαία εξουσία πάνω σε ένα κομμάτι του κόσμου και δεν μπορώ να μη φανταστώ το ίδιο παιδί μετά από μερικά χρόνια να φορά μια στολή και να σηκώνει ένα όπλο και να πυροβολεί, στην ίδια κατάσταση, με διαφορετικό ιδεολογικοπολιτικό επίχρισμα, (κάποιον σαν) τον εαυτό του.

Δεν ξέρω αν θα ήμουν υπερβολικά αισιόδοξος λέγοντας ότι ο κόσμος μοιάζει να έχει αρχίσει να ψυχανεμίζεται ότι δεν θα βρει ποτέ καμία απάντηση και πραγματικό μπούσουλα σε θρησκείες, σε ιερές γραφές, σε ιδεολογίες, ακόμη και στη φιλοσοφία ή στην επιστήμη. Για να βρεις λίγη αλήθεια πρέπει να οπλιστείς με θάρρος και να βουτήξεις μέσα στην ίδια σου τη συνειδητότητα, να ασχοληθείς με αυτό που σχεδόν όλοι στη Δύση θεωρούν δεδομένο, να γίνεις πραγματικά συνειδητός άνθρωπος. Κάποτε, στην Ανατολή, κάποιοι πίστεψαν ότι δεν είμαστε ούτε οι σκέψεις μας, ούτε τα συναισθήματά μας, όλα αυτά μας δίνονται άμεσα ή έμμεσα απ' έξω και δεν είναι παρά εξαρτημένες αντιδράσεις, έξεις, αλλά δεν είμαστε ούτε καν το σώμα μας και ξεχάστε κάθε μεταφυσική, είμαστε ένα ψήγμα συνειδητότητας, με όποια φυσικά, φιλοσοφικά ή μεταφυσικά άμφια και να το ντύσετε αυτό, που κοιτάζει τον κόσμο από έξι παράθυρα, με τη μεσολάβηση ενός φλύαρου και τυραννικού νου που δεν σταματά ούτε λεπτό.

Μια άλλη φορά θα σας πω πότε έπαψα να τρώω στρείδια.
.
Άλλη ανάρτηση για σαλιγκάρια, εδώ.

Τοξικά μυαλά

Μαθαίνεις ότι πρέπει να απαρνηθείς τις ευαισθησίες σου για να επιβιώσεις, για να μην είσαι αδύναμος, μετά, γεμίζεις με ενοχές, φόβο, σκληρότητα και υποταγή, για να αρέσεις, για να τα καταφέρεις, για να κατακτήσεις. Μαθαίνεις ότι δύναμη είναι το να κλείνεις τα μάτια, το να οχυρώνεσαι στον εγωισμό, να μην αγαπάς (άντε, εκτός από δύο ή τρία άτομα κοντά σου και αυτά υπό αίρεση), να μη συμπονάς, να μην καταλαβαίνεις, να είσαι σκληρός. Μαθαίνεις να είσαι εχθρός με τον κόσμο. Μαθαίνεις να μην ενδιαφέρεσαι για την αλήθεια, αλλά για τα «σημαντικά». Μαθαίνεις ότι πρέπει να είσαι αρεστός αντί για αληθινός. Ζεις ψεύτικος σε ένα ψεύτικο κόσμο και ίσως κάποια στιγμή, αν έχεις τύχη ή προδιάθεση, πιθανώς με κάποια ασήμαντη αφορμή, να συνειδητοποιήσεις ότι έχεις απαρνηθεί ό,τι είναι πολύτιμο για μια χούφτα στάχτες και αποκαΐδια, ότι αυτό που νόμιζες ότι σε κάνει «μεγάλο και τρανό» σε κάνει ένα θλιβερό ανθρωπάκι.

Συνειδητοποιείς ότι δύναμη δεν είναι να έχεις κλειστά τα μάτια, αλλά να τα έχεις ορθάνοιχτα, να έχεις επίγνωση και ευαισθησία κάθε στιγμή, να συμπονάς. Δύναμη είναι να συμπονάς τα πάντα, ακόμη και το πλάσμα που δεν έχεις επιλογή παρά να σκοτώσεις για να επιβιώσεις, ακόμη και τη σαλάτα σου. Δύναμη είναι να νοιώθεις τα πάντα, να έχεις το θάρρος να αδειάζεις το ποτήρι μέχρι τον πάτο. Συνειδητοποιείς ότι η σκληρότητα σε κάνει ένα σκληρό κέλυφος δίχως ζωή. Συνειδητοποιείς ότι, αν υπάρχει κάτι που έχει αξία σε αυτό τον κόσμο, αυτό είναι η αλήθεια. Συνειδητοποιείς ότι πρέπει να είσαι αληθινός και να μην κρύβεις την αλήθεια σου, διότι, αν φοράς πολύ ώρα τη μάσκα, πας να τη βγάλεις κάποια στιγμή, που θα κρίνεις ότι έφτασε η κατάλληλη ώρα, και αντιλαμβάνεσαι έντρομος ότι έχει γίνει ένα με το πρόσωπό σου. Συνειδητοποιείς ότι πρέπει να δίνεις προτεραιότητα στην αξία και όχι στο χρήμα. Αντιλαμβάνεσαι την ανθρώπινη κοινωνία σαν ένα απέραντο φρενοκομείο, κάνεις φίλους σου τα πουλιά, τα δέντρα, τον ουρανό και το χώμα. Ξυπνάς το πρωί και τρέχεις να καλημερίσεις τον πατέρα σου, τον ήλιο και να δεχτείς το ζεστό χάδι του. Περιμένεις χωρίς φόβο τον θάνατο και τη στοργική μητρική αγκαλιά της γης, για να δώσεις πίσω αυτό που δανείστηκες, για να ξαναγίνεις νερό, χώμα, σκουλήκι, έντομο, πουλί, λουλούδι, δέντρο, γέννημα, καρπός, ζώο, άνθρωπος, σύννεφο που παρασέρνει νωχελικά το αεράκι πάνω από μια πολυπληθή παραλία όπου κάποτε κολύμπησες και εσύ (το αστείο είναι ότι ήδη κομμάτια σου που ήταν «εσύ» σε διάφορα στάδια της ζωής σου είναι ήδη κάτι άλλο, ζωή και θάνατος είναι πιο αξεχώριστα από όσο νομίζουμε, είναι ένα και το αυτό).

Ξυπνάς από το λήθαργο και ζεις σε ένα πανηγύρι ζωής και θανάτου, γελάς με το κοσμικό αστείο και ενώ συνεχίζεις να ζεις μέσα στον κόσμο και να παλεύεις για το ωραίο και το καλό, παράλληλα, αυτό που είναι αρχαίο και αιώνιο μέσα σου, η σκόνη των άστρων, κρυφοκοιτάζει από τις γωνίες και σου ψιθυρίζει πάντα, «μη χολοσκάς, όλα είναι ένα ψέμα, μια ανάσα, μια πνοή...» και αυτό σου φαίνεται το πιο αισιόδοξο πράγμα του κόσμου και εκεί που κλαις και υποφέρεις καθώς σου μασουλά τα κόκαλα το σκυλί της πραγματικότητας θες να γελάσεις με την καρδιά σου και συμπονάς όλη την πλάση και βλέπεις ότι τίποτα δεν είναι άψυχο και ότι όλες οι ψυχές εκπορεύονται από την ίδια ψυχή και ότι είσαι μέσα σε όλα, ότι είσαι όλα και όλα είναι εσύ. Να, ένα κομμάτι μου είναι μέσα σε αυτό τον πέτρινο σκαραβαίο που με κοιτάζει από το ράφι της βιβλιοθήκης καθώς δακτυλογραφώ. Σταματώ την πολυλογία, διότι κοιτάζω αριστερά μου και βλέπω το ξωτικό Λώρα να ετοιμάζεται να σκορπίσει κάτι χαρτιά μου στο πάτωμα. Θα πω μόνο ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρωπότητας δεν είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος, αλλά η μόλυνση του μυαλού με τη σκληρότητα, η μόλυνση του περιβάλλοντος είναι ένα από τα επακόλουθά της. Αν θέλεις καθαρότερο περιβάλλον, άρχισε καθαρίζοντας το μυαλό σου.

Υ.Γ.
Ενημέρωση για τις κινητοποιήσεις των κρατουμένων, εδώ.

Πατημένο χώμα

Έτρεχα κάποτε σε εκείνο το πάρκο, που τώρα αναπλάθεται (για να δούμε τι θα δούμε), περνούσα και από μια μικρή πλατεία. Στο κέντρο της υπήρχε ένας στρογγυλός χώρος, υποτίθεται πρασίνου, όπου όμως το μόνο που υπήρχε πλέον, μετά από το πέρασμα αναρίθμητων ποδιών, ήταν μια στρογγυλή νησίδα πατημένου χώματος και ελάχιστο χόρτο. Ωστόσο, επέμενα να κάνω το γύρο της, αποφεύγοντας να πατήσω στη νησίδα με το χώμα, ακόμη και όταν άλλοι δρομείς περνούσαν τρέχοντας σε ευθεία, πατώντας την. Φανταζόμουν τι θα σκέπτονταν εκείνοι που επέλεγαν να πατήσουν στη νησίδα "Αφού δεν φυτρώνει κάτι εκεί που πατάω, γιατί να την αποφύγω;". Η δική μου σκέψη ήταν άλλη "Το χώμα θα μένει πάντα χώμα όσο το πατάς, πρέπει να δώσεις χώρο για να φυτρώσει κάτι, για να απλωθεί το χορτάρι ξανά. Αν δεν επιτρέπεις τη δυνατότητα της ομορφιάς, πώς μπορείς να καταριέσαι την ασχήμια;".
.
Κάποιοι άνθρωποι κοιτάζουν ένα κομμάτι πατημένο χώμα και βλέπουν μόνο πατημένο χώμα, κάποιοι άλλοι βλέπουν ένα κομμάτι πατημένου χώματος και βλέπουν και πράσινο, δροσερό χορτάρι και όμορφα λουλούδια και ίσως και ένα δέντρο, οραματίζονται αυτό που μπορεί να είναι και του επιτρέπουν να γίνει "είναι". Οι πρώτοι ίσως και να είναι αυτοί που διαμαρτύρονται εντονότερα για την αφροντισιά και την εγκατάλειψη της μικρής πλατείας, αλλά και του πάρκου, της πόλης, του κόσμου, αλλά ποτέ δεν θα σκεφτούν να κάνουν τον γύρο της πλατειούλας. Αν ποτέ κάποιος αποφασίσει να κάνει κάτι για την πλατεία, θα πρέπει να βάλει φράχτη και αστυνόμο, αλλιώς αυτοί θα εξακολουθήσουν να τσαλαπατούν το χώμα και τον σπόρο, και τότε θα διαμαρτύρονται και για την ασχήμια, και για το φράχτη και για τον αστυνόμο, που προκάλεσαν αυτοί οι ίδιοι. Λυπάμαι για αυτούς τους ανθρώπους, λυπάμαι για τη μιζέρια τους και την τυφλότητά τους.

Σημείωση: Αυτό δημοσιεύθηκε κατόπιν παράκλησης της Λώρας, που προσπάθησε μάταια να κάνει την πλατειούλα ξανά πράσινη.

Ο εξολοθρευτής των ειδών

- Σόρι ρε, αλλά ο πλανήτης δεν μας χωράει όλους. Άντε γεια.

.
Για τους δεινοσαύρους, λένε ότι το τέλος ήταν ένας μετεωρίτης ή άλλη μεγάλη φυσική καταστροφή, για τα θηλαστικά, σήμερα, είναι ο άνθρωπος. Το ένα τέταρτο των θηλαστικών θεωρούνται απειλούμενα εξαιτίας του ανθρώπου. Η είδηση, εδώ. ίσως να καταφέρουμε να επιβιώσουμε με την τεχνολογία μας και τα μεταλλαγμένα μας και διατηρώντας και καταδικάζοντας σε μια άθλια ύπαρξη μόνο τα ζώα και τα φυτά που μας είναι χρήσιμα/φαγώσιμα. Ίσως να επιβιώσουμε σε ένα φτωχό και μουντό πλανήτη όπου δεν θα υπάρχει καμία σπιθαμή άγριας φύσης, όπου θα υπάρχουν μόνο πόλεις, βιομηχανικά κέντρα και τεράστιες αγροτικές/κτηνοτροφικές μονάδες, θα είναι όμως αυτή μια ζωή που θα θέλουμε; Είναι αυτό ένα αποδεκτό ή υποφερτό όραμα για το μέλλον του πλανήτη;

.
Έχω ξαναγράψει ότι είναι αναγκαίο να δούμε το θέμα του ανθρώπινου πληθυσμού, αλλά και γενικότερα του πώς αντιλαμβανόμαστε τη θέση μας σε αυτό τον πλανήτη. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν θα επιβιώσουμε και πώς, αλλά και σε τι πλανήτη θα ζήσουμε. Πολλές φορές σκέφτομαι ότι το περιβάλλον δεν είναι απλώς θέμα διαχείρισης και αντικατάστασης της μίας λάμπας με την άλλη, δεν είναι καν θέμα καθαρών πηγών ενέργειας ή ανακυκλώσιμων υλικών, είναι κάτι πολύ περισσότερο, είναι θέμα αξιών, είναι ηθικό θέμα, είναι πνευματικό θέμα, είναι ίσως ακόμη και θρησκευτικό θέμα. Αν το θέμα περιβάλλον μας οδηγήσει τελικά σε μια συνολική θεώρηση του πώς πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τον κόσμο και τη θέση μας σε αυτόν, θα πρόκειται για ένα ορόσημο της ιστορίας μας, ίσως τόσο σημαντικό, όσο και ένα νέο εξελικτικό στάδιο.

Μια άλλη αντίληψη για την οικολογία

Ανάγκη υπογραφής ενός νέου συμβολαίου με τη φύση και τα πλάσματά της.

Διαπιστώνω ότι η κυρίαρχη άποψη για την οικολογία και την προστασία του περιβάλλοντος είναι ότι έτσι πρέπει να κάνουμε διότι αυτό είναι το μεσομακροπρόθεσμο συμφέρον μας, διότι το «χρωστάμε στα παιδιά μας». Προστατεύουμε διάφορα είδη ζώων και φυτών διότι η εξαφάνισή τους δεν μας «συμφέρει». Δεν καίμε τα δάση «για να έχουμε οξυγόνο και να κάνουμε εκδρομές». Προστατεύουμε τις ακτές μας για να έχουμε ένα μέρος να περνάμε τις διακοπές μας και, φυσικά, για τον τουρισμό. Προστατεύουμε τη θάλασσα και τα πλάσματά της διότι είναι πλούτος κ.λπ. κ.λπ.

Διαπιστώνετε κάτι; Το βασικό κίνητρο που προβάλλεται για να προστατεύουμε το περιβάλλον είναι το ίδιο που μας κάνει να το καταστρέφουμε, είναι ο υπέρμετρος εγωισμός μας που μας κάνει να νομίζουμε ότι είμαστε το κέντρο του σύμπαντος και ο λόγος ύπαρξης των πάντων, από το όμορφο βότσαλο της παραλίας, μέχρι τους γαλαξίες, τα νεφελώματα και τον ασύλληπτο χώρο που μας περιβάλλει. Με βάση αυτή την αντίληψη, αν βρούμε τρόπο να εξαφανίζουμε είδη ζώων και φυτών, να μιαίνουμε τον αέρα, τη γη και το νερό χωρίς τιμωρία, για το συμφέρον μας, δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος για να μην το κάνουμε. Έχουμε κάθε δικαίωμα να μετατρέψουμε τη γη σε ένα απέραντο αγροτο-βιομηχανο-οικιστικό σύμπλεγμα χρησιμοποιώντας όλους τους πόρους της για τους σκοπούς μας. Μεταλλαγμένα; Είναι ασφαλή; Τότε ναι.

Αυτή η προσέγγιση της οικολογίας μου είναι αποκρουστική. Ο «οικολόγος» σε αυτή την περίπτωση δεν διαφέρει ποιοτικά, ηθικά από τον καταστροφέα του περιβάλλοντος, παρά μόνο ως προς τους υπολογισμούς του. Ακούω πολλούς να παραπονούνται ότι μερικές φορές η οικολογία μοιάζει με θρησκεία. Έτσι πρέπει. Όχι ακριβώς βέβαια με θρησκεία, αλλά με κάτι καλύτερο, κάτι ανώτερο, ένα πνευματικό μονοπάτι, ένα τρόπο να αντιλαμβανόμαστε τη θέση μας στον κόσμο, ένα μπούσουλα. Ολοκληρωμένη οικολογική συνείδηση είναι η συνειδητοποίηση ότι είμαστε μέρος ενός όλου, ότι τα άλλα πλάσματα της φύσης, φυτά και ζώα, δεν είναι απλώς περιουσιακά μας στοιχεία, κτήματα, αλλά έχουν τα ίδια δικαιώματα με εμάς στη ζωή. Ολοκληρωμένη οικολογική συνείδηση είναι η συνειδητοποίηση ότι οφείλουμε να περπατάμε ελαφριά στον πλανήτη, προκαλώντας τον λιγότερο δυνατό πόνο και προσφέροντας όπου μπορούμε λίγη ανακούφιση. Στο κάτω-κάτω, αν πρέπει να έχουμε μια θρησκεία, ποια καλύτερη από το να λατρέψουμε τη φύση και να έχουμε ναό τον πλανήτη, τα βουνά, τις πεδιάδες, τις θάλασσες; Τι ανώτερο από το σεβασμό κάθε ζωής και την αγία ευσπλαχνία; Τα αραχνιασμένα δόγματα στρυφνών, διεστραμμένων ιερέων;

Κάναμε ένα θεμελιώδες λάθος από τα βάθη της ιστορία μας. Θεωρήσαμε ότι για να επιβιώσουμε στη φύση πρέπει να γίνουμε αμείλικτοι δυνάστες της. Λατρέψαμε την ισχύ. Θεωρήσαμε ότι το πλάσμα τη σάρκα του οποίου έπρεπε να φάμε δεν είχε άλλο προορισμό παρά μόνο να φαγωθεί και δεν αξίζε καμίας προσοχής και σεβασμού από τη στιγμή που ήταν στο απόλυτο έλεός μας. Το ζώο που μας απειλούσε έπρεπε να κυνηγηθεί μέχρι τον αφανισμό. Αρχίσαμε να κατηγοριοποιούμε, να ιεραρχούμε και να βάζουμε τον κόσμο σε κουτάκια που εξυπηρετούσαν εμάς. Διαιρέσαμε και κατακερματίσαμε τον κόσμο. Νομίσαμε, σαν ανόητα παιδιά που είμαστε, ότι μπορούσαμε να χρησιμοποιούμε την ευφυΐα μας γενόμενοι δυνάστες του πλανήτη και των πλασμάτων του ατιμώρητα, και γίναμε οι ίδιοι τιμωροί και δήμιοι του εαυτού μας. Βλέπετε, όταν αρχίσεις να διαιρείς και να κατακερματίζεις τον κόσμο δεν υπάρχει τέλος. Γιατί τα ζώα και όχι άλλοι άνθρωποι ή ομάδες ανθρώπων; Το ωφελιμιστικό κριτήριο και ο κατακερματισμός με βάση το τι μας εξυπηρετεί μπορεί εξίσου εύκολα να οδηγήσει, όπως και συμβαίνει, στη διαίρεση της ανθρωπότητας, στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, στη δουλεία, στο φόνο, στη σφαγή, στη γενοκτονία και σε μύρια άλλα δεινά. Δηλητηριάσαμε τους εαυτούς μας ηθικά και αυτοακρωτηριαστήκαμε πνευματικά. Και όμως, κάποιοι «άγριοι» μπορούσαν μέχρι και πρόσφατα να αντιλαμβάνονται ότι η ανάγκη τους να κυνηγήσουν ένα ζώο για να επιβιώσουν δεν σήμαινε ότι η αξία της ζωής αυτού του ζώου ήταν μικρότερη από την αξία της δικής τους ζωής. Εξάλλου, η αρκούδα που ήταν σήμερα το θήραμά τους θα μπορούσε σε άλλες περιστάσεις να ήταν ο θύτης τους.

Είναι ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με το περιβάλλον, με τον κόσμο. Τον άνθρωπο - άρπαγα πρέπει να διαδεχθεί ο άνθρωπος - κηπουρός - φροντιστής του κόσμου. Πιστεύω στην ανάγκη της «υπογραφής» μιας νέας σύμβασης, ενός new deal με τον πλανήτη και τη φύση. Αυτό είναι αναγκαίο για να ζήσουμε και εμείς πιο ευτυχισμένοι, χωρίς τα δεινά που επισωρεύσαμε οι ίδιοι πάνω μας, χωρίς το δηλητήριο. Οι κανόνες των παλιών θρησκειών είναι ανεπαρκείς, ακόμη χειρότερα, καταστροφικοί, ιδίως οι θρησκείες της ερήμου διαιωνίζουν την ασθένεια, δηλητηριάζουν το πνεύμα, δεν σώζουν. Πρέπει οι ίδιοι να μειώσουμε τον πληθυσμό μας, να αντικαταστήσουμε τη ακόρεστη πείνα της κατανάλωσης με την αξία της διατήρησης και της συντήρησης, πρέπει να μάθουμε να ανοίγουμε λιγότερο το στερεοφωνικό και να ακούμε περισσότερο αυτά που μας τραγουδούν τα πουλιά και μας ψιθυρίζει ο άνεμος. Να αγαπάμε τους μεγάλους και ανοικτούς χώρους και όχι τα βρώμικα στενά και τις φτηνές ηδονές. Να φοβόμαστε λιγότερο τη ζέστη και το κρύο, για να χαιρόμαστε κάθε εποχή. Να μην ανάβουμε τόσο πολύ το φως, για να απολαμβάνουμε τον έναστρο ουρανό και το απαράμιλλο μεγαλείο του που έλκει κάθε ευγενική και πεπαιδευμένη ψυχή με ηδονές ανώτερες και ατελεύτητες. Η παράνοια πρέπει να σταματήσει, ο άνθρωπος πρέπει να κάνει σήμερα μια μεγάλη στροφή χωρίς προηγούμενο στην ιστορία του, καθώς τα περιθώρια επιλογής μοιάζουν να εξαντλούνται. Ο άνθρωπος πεθαίνει, ο άνθρωπος πέθανε, ζήτω ο άνθρωπος.

Είμαι New Age; Είμαι ουτοπικός; Δεν ξέρω, μου αρέσει να αφήνω και εγώ πού και πού τη φαντασία μου να ξεμουδιάζει.

ἦσαν δὲ κτίλα πάντα καὶ ἀνθρώποισι προσηνῆ,
θῆρές τ' οἰωνοί τε, φιλοφροσύνη τε δεδήει.

(Όλα τα πλάσματα ήταν ήμερα και φιλικά στους ανθρώπους,

και τα θηρία και τα πουλιά, και η αγάπη άστραφτε -

Εμπεδοκλής ο Ακραγαντίνος, Καθαρμοί)

Οι σιντάκηδες

Αφορμή για αυτή την ανάρτηση ήταν το σχόλιο του καλού μας Doctor, στην προηγούμενη ανάρτηση, για τα γεννητούρια που περιμένει στο μπαλκόνι του καθώς εκεί επέλεξε να κάνει τα αβγά της μια δεκαοχτούρα. Κοιτάζω έξω από το παράθυρο, στον ακάλυπτο της πολυκατοικίας, και όλα τα μπαλκόνια είναι γεμάτα με σιντί που αιωρούνται, δημιουργώντας ένα κακόγουστο και ενοχλητικό θέαμα, για να φοβούνται τα περιστέρια και να μη μαγαρίσουν το βρωμισμένο τσιμέντο. Τον τελευταίο καιρό έχουν πολλαπλασιαστεί τα κρεμασμένα σιντί, σε τέτοιο βαθμό, ώστε κάποιες ώρες οι αντανακλάσεις τους να εισχωρούν και στο δωμάτιο όπου εργάζομαι, ενοχλώντας με, για να μην αναφέρω και τον ήχο από τα CD των από πάνω όταν κτυπούν στα κάγκελα από τον άερα. Είναι τόσο γελοίο και κακόγουστο το θέαμα και προδίδει αδιάψευστα τη μικροψυχία και ευτέλεια αυτών των ανθρώπων.

Από την περιπέτεια με τα γατάκια που περιέγραψα στις δύο προηγούμενες αναρτήσεις, θυμάμαι τη στάση και τις φράσεις κάποιων ανθρώπων. Καθώς γυρνούσα από το κουτί με τα γατάκια, θυμάμαι μια γριά του ισογείου, που συνήθως βάζει την τηλεόραση στη διαπασών, να μου απευθύνεται σαν να άφησα εγώ τα γατάκια στο δρόμο και να μου παραπονιέται ότι την ενοχλούν τα νιαουρίσματα. Κλασική αντίδραση, κανένας από αυτούς τους υποτιθέμενους απογόνους του Σωκράτη δεν παραπονιέται για ένα αδέσποτο και δεν κάνει κάτι για αυτό μέχρι να δει κάποιον να ασχολείται μαζί του, οπότε θεωρεί ότι αυτός πλέον είναι ο υπεύθυνος και έχει το δικαίωμα να εκτονώσει πάνω του τη δυσαρέσκεια και τα κόμπλεξ του. Την κοίταξα άγρια και της είπα αυστηρά ότι όσο είναι δικά της είναι και δικά μου, εγώ απλώς κάνω κάτι για αυτά. Θυμάμαι «φιλόζωους», πρώην ιδιοκτήτες ζώων ράτσας, να παραπονιούνται για εκείνους που ταΐζουν τα ζώα στο δρόμο και πετάνε ψωμιά και λερώνουν χωρίς να «αναλαμβάνουν τις ευθύνες». Μιλάμε για τον ίδιο αυτό πεζόδρομο που έχουν διαλύσει και καταβρομίσει παρκάροντας παράνομα τα «αμάξια» τους.

Οι άνθρωποι αυτοί θα έλεγες ότι δεν ανέχονται καμία παρουσία της φύσης στο περιβάλλον τους, ενώ θεωρούν φυσική, αποδεκτή και δικαιολογημένη κάθε ανθρωπογενή ασχήμια, ενδεχομένως στο πνεύμα κάποιας συνενοχής. Απορώ πώς δεν παραπονιούνται για τον ακατάπαυστο θόρυβο των τζιτζικιών και δεν ζητούν ψεκασμούς για την εξόντωσή τους, για τα φύλλα των δέντρων, που λερώνουν το δρόμο το φθινόπωρο, για το ενοχλητικό φύσημα του αέρα. Ό,τι δεν είναι τσιμέντο, άσφαλτος, τενεκές ή πλαστικό, ό,τι έχει ζωή, είναι απεχθές και ανεπιθύμητο στην πόλη-φυλακή. Τη φύση, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι είναι πρόθυμοι, αφού την εξορίσουν όσο πιο μακριά τους γίνεται, να την ακριβοπληρώσουν για τη μία ή δύο εβδομάδες των καλοκαιρινών διακοπών τους, αυτής της ανθρώπινης διαστροφής. Τις υπόλοιπες ημέρες του χρόνου, δεν τους ενοχλούν οι ανθρωποφωλιές-οικονομικές συσκευασίες εργατικού δυναμικού στις οποίες κατοικούν και τρελαίνονται, δεν τους ενοχλεί ο βρώμικος αέρας που αναπνέουν, δεν τους ενοχλεί η έλλειψη αισθητικής, η αγένεια, ο θόρυβος που δημιουργούν οι ίδιοι, ο συνωστισμός που τρελαίνει, η έλλειψη πρασίνου, η σκληρότητα και η συγκαλυμμένη - ή μη - βία παντού, τους ενοχλεί το πουλί που θα καθίσει λίγο στο μπαλκόνι τους και θα αφήσει μια μικρή κουτσουλιά. Δεν θα αναφέρω καν τι γίνεται αν φανεί κοντά τους κανένα δύστυχο αδέσποτο, η ύπαρξη του οποίου οφείλεται πάλι σε ανθρώπους μικρόνοες και εγωιστές, ομοίους τους.

Πριν από καιρό πέρασα ένα απόγευμα από τη Φωκίωνος Νέγρη, από ένα συγκεκριμένο σημείο. Κάποια στιγμή κοντοστάθηκα εκστασιασμένος. Από όλα τα δέντρα μια τεράστια χορωδία, αποτελούμενη από ένα αμέτρητο πλήθος πουλάκια, ποιος ξέρει πόσα από αυτά σε κάθε κλαδί, έδινε τα ρέστα της επισκιάζοντας την κακοφωνία από τα «μαγαζά», με ένα ήχο βάλσαμο για την ψυχή, ένα ήχο γλυκό και πηχτό σαν μέλι, τόσο γήινο όσο και ουράνιο. Ο μόνος ανθρωπογενής ήχος που θα μπορούσε να πλησιάσει θα ήταν κάποιο κονσέρτο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Με πληροφόρησε εχθές μια καλή μου φίλη ότι εκεί περίπου κάποιος αρρωστημένος έριξε κάποιο ισχυρό χημικό το οποίο παραλύει το νευρικό σύστημα με την εισπνοή, πιθανός στόχος, τα αδέσποτα ή μη σκυλιά. Η είδηση εδώ. Γέμισε το χορτάρι και το πλακόστρωτο από πτώματα ζώων και πουλιών. Συνεργεία του δήμου ψέκαζαν επανειλημμένα μην τυχόν και εισπνεύσει το δηλητήριο και κανένα παιδί ή και ενήλικος. Σκέπτομαι ότι μερικές φορές οι δηλητηριαστές επικαλούνται τη δημόσια υγεία που υποτίθεται ότι απειλείται από τα αδέσποτα. Σκέφτομαι το ενδεχόμενο να έπεφτε θύμα του δηλητηρίου το παιδί ή το εγγόνι ή το ανίψι του δηλητηριαστή, Θεία Δίκη.

Σπουδαία φυλή οι σιντάκηδες. Πιστεύω ότι ο καθένας σε αυτό τον κόσμο επιλέγει τι είναι αυτό το οποίο θα τον ενοχλεί και τι είναι αυτό που θα καλοδέχεται ή θα ανέχεται, αναλόγως με την αισθητική του, δηλαδή, αναλόγως με την ποιότητά του. Ξεχνούν οι ανόητοι ότι είναι και οι ίδιοι κομμάτι αυτής της φύσης που απεχθάνονται, ίσως ένα από τα πιο ρυπαρά και ελεεινά πλάσματά της. Την ύβρη ακολουθεί πάντα η κάθαρση.

Ένας τρόφιμος των φυλακών Αθηνών, στα πρόθυρα(;) της παράνοιας.

Άλλη σχετική ανάρτηση, εδώ.

Κατακλυσμός

Πότισμα, στο σπίτι των γονιών μου που λείπουν. Τα φυτά περιμένουν ανυπόμονα το νερό μέσα στον καύσωνα. Πηγαίνω με το λάστιχο από γλάστρα σε γλάστρα, από παρτέρι σε παρτέρι και, ξαφνικά, τους βλέπω να ξεχύνονται από παντού. Τρέχουν πανικόβλητοι σκαρφαλώνοντας όσο πιο ψηλά μπορούν. Τρέχουν και περνούν σε διπλανές γλάστρες από κλαδάκια και φύλλα. Προσπαθώ να τους αποφύγω, κάνω ό,τι μπορώ, αλλά τα φυτά πρέπει να ποτιστούν. Καημένα μυρμήγκια, περνάτε αυτό τον πανικό κάθε δύο ή τρεις μέρες. Ελπίζω να μην έχετε πολλές απώλειες. Ευτυχώς, δεν έχουν ιερείς, θα τους τριβέλιζαν τα μυαλά ότι τιμωρούνται για τις αμαρτίες τους. Αν μπορούσα να επικοινωνήσω μαζί τους, θα τους έλεγα ότι αυτό είναι κάτι που απλώς πρέπει να γίνει. Στο μυαλό μου έρχονται σκηνές από πλήθη ανθρώπων που τρέχουν να σωθούν από θεομηνίες, πλημμύρες και τσουνάμι. Σκαρφαλώνουν και αυτοί όπου βρουν, ακριβώς σαν τα μυρμήγκια, τους παρασύρει το νερό, ακριβώς σαν τα μυρμήγκια. Ένα απλό ξέσπασα της φύσης και λίγο νερό ξεπλένει την ανθρώπινη αλαζονεία, δυστυχώς, με άσχημο τρόπο, δυστυχώς, προσωρινά.

Ακούστε το νερό, ακούστε τη βροχή:

On and on the rain will fall

Like tears from a star like tears from a star

On and on the rain will say

How fragile we are how fragile we are

(Ξανά και ξανά πέφτει η βροχή
Σαν δάκρυα από ένα αστέρι, σαν δάκρυα από ένα αστέρι
Ξανά και ξανά λέει η βροχή
Πόσο εύθραυστοι είμαστε, πόσο εύθραυστοι είμαστε)

Εδώ, προειδοποίηση, το βίντεο που συνοδεύει το τραγούδι είναι σκληρό.

Κρεμασμένα CD

Όταν ο Αντώνιος ανήρτησε CD στο μπαλκόνι του για να μην κουτσουλούν εκεί τα πτηνά, δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτά θα προέβαιναν σε τόσο σκληρά αντίποινα.
.
Τι συνήθεια και αυτή με τα CD, τι πειράζει να καθαρίζω πού και πού όταν τα πουλιά μου προσφέρουν σκηνές όπως οι παρακάτω;
..

Βρώμικη καθαριότητα ονομάζω τη στάση του τσιμεντανθρώπου που αποστρέφεται τη φύση και τα πλάσματά της, επικαλούμενος της καθαριότητα, κλείνοντας τα μάτια στην πραγματικότητα ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη βρωμιά από τη δική του, ότι με τη στάση του έχει γεμίσει τον κόσμο με σκληρότητα και ασχήμια και έχει μετατρέψει τη φύση σε σκουπιδότοπο και αφοδευτήριό του. Δυστυχώς, πολλοί άνθρωποι γύρω μας είναι τσιμεντάθρωποι, οι χειρότεροι από αυτούς δηλητηριάζουν τα ζώα και τα πουλιά δολοφονώντας τα (κυριολεκτώ, ο δόλος συνίσταται στην προσφορά δηλητηριασμένης τροφής) με φρικτούς πόνους. Σε αυτούς, εύχομαι να γευθούν τις φόλες τους και να γίνουν πίσσα τα κόκαλά τους. Υποκρισία, το υπ’ αριθμόν ένα γνώρισμα του σύγχρονου ανθρώπου.