Τρίτη, Αυγούστου 14, 2007

Θεολογική φαντασία

Είχε βυθιστεί μέσα στον κόσμο του, όλα ήταν ακριβώς όπως πρέπει. Τα πλάσματα ζούσαν σε απόλυτη αρμονία, ο πόνος που μπορούσαν να αισθανθούν κυμαινόταν από μια απλή ενόχληση μέχρι το ισοδύναμο ενός έντονου μουδιάσματος, όπως όταν κάθεσαι πάνω στο πόδι σου για πολύ ώρα. Δεν υπήρχαν αρρώστιες, ακρωτηριασμοί, αναπηρίες, τα φυτά παρείχαν άφθονους καρπούς που ικανοποιούσαν την όρεξη όλων των πλασμάτων και όλοι έμοιαζαν να περνούν καλά, εφευρίσκοντας παιχνίδια και κάνοντας έρωτα για να περνούν τις μακριές ζωές τους. Τα πουλιά κελαηδούσαν με μελωδίες που δεν θα μπορούσε να φτάσει σε αρμονία και μεγαλείο ακόμη και η καλύτερη εκτέλεση του καλύτερου μουσικού έργου του κόσμου μας. Ασχήμια δεν υπήρχε, ακόμη και όταν κάποιο πλάσμα πέθαινε το σώμα του μετατρεπόταν σε χώμα που άνθιζε αμέσως, χωρίς το στάδιο της σήψης. «Καλά είναι έτσι, υπάρχουν μερικά προβληματάκια, αλλά σιγά, σιγά θα τα λύσω και αυτά» σκέφτηκε παρατηρώντας ένα καλοθρεμμένο νήπιο να λιάζεται δίπλα σε μια μικρή αρκούδα, ενώ και οι δύο απολάμβαναν μερικά γλυκά φρούτα και μέλι που στάλαζε από μια κυψέλη που βρισκόταν πάνω στο δέντρο όπου ακουμπούσαν. Πιο πέρα πρόσεξε έναν άδειο ωκεανό, «να θυμηθώ να κάνω να αναδυθούν μερικά νησιά εδώ» σκέφτηκε. Απολάμβανε το βουητό μέσα στο νου του που προερχόταν από κάθε σκέψη κάθε πλάσματος του κόσμου του, ώσπου ένα δυνατό τράνταγμα τον έκανε να επανέλθει μέσα στην τάξη.

Από πάνω του στεκόταν ο δάσκαλός του. «Άκουσε Λορόμπο, τα έχουμε ξαναπεί, αν θέλεις να αποφοιτήσεις με το δίπλωμα θεού Α΄ τάξης δεν πρέπει να είσαι τόσο μαλακός με τα πλάσματά σου!» Ο Λορόμπο κάτι πήγε να ψελίσει «Μα... ποιο είναι το νόημα να τα βασανίζω... τι θέλετε, να γίνω σαν τον Ιαχβέ εκεί πέρα που κάνει σαν να ευχαριστιέται με κάθε λοιμό και δυστυχία...» «Λορόμπο» τον έκοψε ο δάσκαλος «αν διάβαζες λίγο τα βιβλία σου θα ήξερες ότι σκοπός της ύπαρξης είναι η μάθηση, οι ψυχές φτάνουν στην κάθαρση μέσω των παθημάτων τους αποκτώντας αρετές όπως η υπομονή, η ευσπλαχνία, το θάρρος, υπερβαίνοντας τον εγωισμό τους, οδηγούμενες από τον έρωτα για το ανώτερο! Τα πλάσματά σου, ή μάλλον οι ψυχές τους που δεν είναι παρά αντανακλάσεις της δικής σου συνείδησης πρέπει να αποκτήσουν εμπειρίες που μπορούν να αποκτηθούν μόνο μέσα από τον πόνο και τη φθορά και τη συνεχή μάχη ενάντια σε αυτά. Στον κόσμο που έχεις φτιάξει, αμφιβάλλω αν έστω και σε έναν από τους γαλαξίες σου υπάρχει ένα πλάσμα που να αισθάνθηκε την ανάγκη να κάνει ένα μεροκάματο ή να βαρυστομάχιασε από το φαΐ που έφαγε μέχρι σκασμού! Τα πλάσματά σου πρέπει να πονέσουν για να εξελιχθούν μετά από πολλές μετενσαρκώσεις, ώστε να εξελιχθείς και εσύ ο ίδιος Λορόμπο!» Ο δάσκαλος έκλεισε τα μάτια του και βυθίστηκε για λίγο μέσα στον κόσμο του Λορόμπο. «Κοίτα χάλι» μουρμούρισε «ένα μάτσο από τεμπέληδες και καλοπερασάκηδες που δεν γνώρισαν τι θα πει ανάγκη... μα... τι βλέπω εκεί; παγωτόδεντρο;!». Ο δάσκαλος άνοιξε ξανά τα μάτια του κοιτώντας επιτιμητικά τον κακομοίρη τον Λορόμπο που τώρα είχε γίνει το κέντρο του ενδιαφέροντος όλων των άλλων μαθητευόμενων θεών μέσα στην τάξη.

Ο Λορόμπο αισθανόταν παγιδευμένος, σχεδόν θα ευχόταν να μην ήταν θεός, αλλά μόνο ένα από τα χονδρά σκαθάρια του κόσμου του. Κοίταξε τον δάσκαλό του, «θέλετε λοιπόν να κάνω τα πλάσματά μου να υποφέρουν και να κάνουν το ένα το άλλο να υποφέρει, θέλετε να σκοτώνονται και να σκοτώνουν, να βασανίζονται και να βασανίζουν, να βιάζονται και να βιάζουν, να πονούν και να προκαλούν πόνο, να υποφέρουν από αρρώστιες, να εξαρτάται η επιβίωση του ενός από το θάνατο του άλλου, ενώ και εγώ θα υποφέρω μαζί τους, θα αδικώ και θα αδικούμαι ταυτόχρονα, αποτελώντας τη συνείδηση της ύπαρξης κάθε πλάσματος, του θύτη και του θύματος.» «Είναι αναγκαίο Λορόμπο, πρέπει να μάθουν και να μάθεις και μόνο ο πόνος μαθαίνει. Κανένας βέβαια δεν μπορεί να σε υποχρεώσει να κάνεις οτιδήποτε, αλλά καθυστερείς την ίδια σου την εξέλιξη», είπε ο δάσκαλος μελαγχολικά.

Ο Λορόμπο έμεινε για λίγο με σκυμμένο το κεφάλι. «Απελθέτω απ΄εμού το ποτήριον... θα τους αφήσω να επιλέξουν οι ίδιοι αν θέλουν να μάθουν, ας αποφασίσουν οι ίδιοι αν αξίζει το τίμημα.» Ο δάσκαλος χαμογέλασε σαν να ήξερε ήδη την έκβαση της υπόθεσης. Ο Λορόμπο βυθίστηκε για άλλη μια φορά στον κόσμο του και έκανε να φυτρώσει ένα δένδρο με έναν ζουμερό, κόκκινο καρπό, το δένδρο της γνώσης, έβαλε και έναν πονηρό βάτραχο να προπαγανδίζει τα οφέλη της γνώσης, έναν βάτραχο που αργότερα κάποιοι αποκάλεσαν «βάτραχο του κακού», ενώ ο ίδιος κατέστησε σαφές στα πλάσματά του ότι η βρώση του καρπού θα σήμαινε γνώση, αλλά και πόνο, λέξη το περιεχόμενο της οποίας, αλίμονο, τα πλάσματά του δεν μπορούσαν ουσιαστικά να κατανοήσουν σε όλη του την έκταση. «Ας αποφασίσουν αυτοί για εμένα, ας αποφασίσουν με την ελεύθερη βούλησή τους αν θέλουν να γευθούν αυτό τον καρπό, αν έστω και ένας από αυτούς το αποφασίσει, θα πρέπει όλοι να ακολουθήσουν... και εγώ μαζί τους.»

Κυριακή, Αυγούστου 12, 2007

Αδιακρισία

- Μα καλά, δεν κτυπάτε πριν να μπείτε κάπου;

Πέμπτη, Αυγούστου 09, 2007

Σκάνδαλον

- Αμάν, άστραψε, οργή Θεού!
- Ω! Μα σεις είσθε κεραυνός αυτοκράτωρ!

Παπαράτσι του ιστολογίου, με ηρωικάς προσπαθείας, συλλαμβάνει με τον φακόν του τον αυτοκράτοραν Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφόν με τη Ζωήν Ζαούτζην, ερωμένη και μετέπειτα δεύτερη σύζυγον (εκ τεσσάρων*).


Ιστολόγιον Περαστικός, τα πιο φρέσκα νέα δια τα κοσμικά!
.
* Τεταρτογαμία με τις ευλογίες της εκκλησίας, αν και χρειάστηκε να αλλάξει πατριάρχης για να συμβεί αυτό. Μπορεί να παρομοιαστεί ο Λέων Στ΄, ως προς τους γάμους του και την κρίση που προέκυψε στην Εκκλησία με αφορμή αυτούς, με τον Ερρίκο τον Η' της Αγγλίας.
Καλή πηγή: ΓΑΜΟΙ, ΚΗΔΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΕΛΕΙΕΣ - Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, ΥΠΟ ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ, Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Άλέξανδρος Αλεξάκης, Εκδόσεις Κανάκη

Κυριακή, Αυγούστου 05, 2007

Πολύ κρυφό για να πεθάνει

«Είτε από αδιαφορία, είτε ως αρχή, η Υψηλή Πύλη ποτέ δεν εναντιώθηκε στην αναγέννηση των γραμμάτων στην Ελλάδα. Οι πιο πραγματικοί εχθροί σ' αυτή την ευτυχισμένη αποκατάσταση βρίσκονται μέσα στους κόλπους μας· κι αν οι προσπάθειές μας κατορθώσουν να δαμάσουν τις προκαταλήψεις ή την αδιαφορία αυτού του πανίσχυρου κλήρου, που αποτελεί σήμερα το πρώτο σώμα του ελληνικού έθνους, πολύ λίγα θα απομένουν να γίνουν προκειμένου για τους Τούρκους».
.
Νεόφυτος Βάμβας, λίγο πριν από την επανάσταση (Δάσκαλος του Γένους, 1770-1856).

Πηγή: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τόμος ΙΑ, ενότητα Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, σελ. 308.*

Αυτό δεν θα προστεθεί στην αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου ιστορίας της Στ' δημοτικού;
-
* Το παραπάνω απόσπασμα είναι ενδεικτικό. Με ένα καταιγισμό στοιχείων, πηγών και αναλύσεων, στις ενότητες για της εκπαίδευση του υπόδουλου ελληνισμού, στους τόμους I΄ και ΙΑ΄, που φέρουν τον γενικό τίτλο Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟ ΞΕΝΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ, το βιβλίο δεν αφήνει κανένα περιθώριο για την ύπαρξη του κρυφού σχολειού, το οποίο αναφέρεται ως μύθος, ενώ αυτά που αναφέρονται για τις προσπάθειες ή μάλλον για την αμέλεια ή πολλές φορές και την εχθρότητα της εκκλησίας απέναντι στις προσπάθειες για να παρασχεθεί εκπαίδευση στους υπόδουλους Έλληνες, πέραν της εκκλησιαστικής/θρησκευτικής, κάθε άλλο παρά κολακευτικά είναι για αυτήν. Όσα έκανε ήταν λίγα. Αναρωτιέμαι πώς και δεν έκαψαν και αυτό το βιβλίο. Αλλά θα μου πεις, πού να κουβαλάς τόσο βαρείς τόμους και έπειτα πόσοι θα ανοίξουν ένα τέτοιο βιβλίο για να ενημερωθούν και σε ποια ηλικία;

Παρασκευή, Αυγούστου 03, 2007

Άνθρωποι κάτω από το χαλί

Το θέμα δεν είναι πώς μπαίνουν τα ναρκωτικά στις φυλακές, αλλά πώς είναι δυνατόν να αντέξει κάποιος στις ελληνικές φυλακές χωρίς ναρκωτικά.

Διαβάζοντας αυτή την είδηση, σκέφθηκα ότι τα ναρκωτικά στις φυλακές μάλλον δεν είναι μόνο θέμα διαφθοράς, αλλά και θέμα ανοχής. Με όσα έχω διαβάσει και ακούσει για τις φυλακές, πιστεύω ότι χωρίς τα ναρκωτικά το σύστημα θα είχε καταρρεύσει. Θα είχαμε συνεχείς εξεγέρσεις και πολλαπλάσιες αυτοκτονίες. Τα ναρκωτικά είναι μέρος του σωφρονιστικού συστήματος. Δεν αντέχω την υποκρισία και τις π***άνες-υπουργούς που παριστάνουν τις μωρές παρθένες.

Στην Ελλάδα υπερηφανευόμαστε πως έχουμε καταργήσει τη θανατική ποινή, αλλά είχαμε 250 θανάτους κρατουμένων μέσα σε ένα χρόνο, οι περισσότεροι... από πνευμονικό οίδημα. Η είδηση εδώ (αν δεν εμφανίζεται το άρθρο, αναζητήστε τον τίτλο "Στο ίδιο κελί με τον θάνατο" στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ).

Διαβάζω από την είδηση τις δηλώσεις του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Δικαιοσύνης: «...«δεν είναι κάτι το οποίο έχει μια ιδιαίτερη έξαρση» ενώ αναφορικά με τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους τόνισε ότι δεν έχει αποδειχθεί κάτι». Ανακοινώσεις όπως αυτή δεν αποτελούν μόνο προσβολή στον ανθρωπισμό και στη νοημοσύνη μας, αλλά είναι και κάτι άλλο, είναι ένα κλείσιμο του ματιού για να συνεχίσουμε να είμαστε συνένοχοι με την απάθειά μας, για να συνεχίσουμε να κάνουμε πως κοιτάμε αλλού και να μην ανακατευόμαστε εκεί που δεν πρέπει.

Εξάλλου, εσύ και εγώ δεν πρόκειται να μπούμε ποτέ στη φυλακή, εκεί είναι μόνο αποβράσματα, έτσι δεν είναι αναγνώστη;

Τετάρτη, Αυγούστου 01, 2007

Αναποτελεσματικότητα - Αποτελεσματικότητα

- Παραδόσου! Δεν έχει πουθενά να κρυφτείς κάθαρμα!

Αναποτελεσματικότητα:
Η Πάρνηθα καίγεται εν μέσω καταγγελιών για μη έγκαιρη κινητοποίηση, για έλλειψη επαρκών εναέριων μέσων, για γενική αναποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού, που κατορθώνει όμως, ομολογουμένως με τεράστιες προσπάθειες, να σώσει το καζίνο.

Αποτελεσματικότητα:
Διαδηλωτές με μηχανάκια ρίχνουν μπογιές στο καζίνο της Πάρνηθας και σε σταθμευμένα αυτοκίνητα που ήταν στο χώρο. Ο κρατικός μηχανισμός κινητοποιείται με πληθώρα εναέριων και επίγειων μέσων. Μετά από πολύωρη καταδίωξη, πραγματοποιούνται 27 συλλήψεις επικίνδυνων εγκληματιών (αλίμονο, να καίγεται η χώρα σα λαμπάδα, μπορούμε να το ανεχθούμε, αλλά να πέσει λίγη μπογιά στον τοίχο του στρατηγικού επενδυτή... αυτό θα ήταν εθνική καταστροφή). Για άλλη μια φορά ακολουθούν καταγγελίες για ξυλοδαρμούς μέσα στα κρατητήρια της αστυνομίας, κακομεταχείριση, άρνηση παροχής ιατρικής φροντίδας. Η είδηση εδώ και εδώ.

Συμπέρασμα:
Ο κρατικός μηχανισμός μοιάζει ανίκανος να προστατέψει το περιβάλλον και την ασφάλεια των πολιτών, αλλά είναι θαυμάσιος σεκιουριτάς/φουσκωτός ιδιωτικών συμφερόντων, κάτι που φαίνεται από τις ενέργειες τις αστυνομίας και σε περιστατικά όπως εκείνο στο Πεδίον του Άρεως.

Τα ΜΜΕ δεν πολυασχολήθηκαν με το θέμα των 27 και τη μεταχείριση που είχαν από τις αρχές, δυστυχώς, οι καταγγελίες δεν συνοδεύονταν από κάποιο ζουμερό βίντεο. Αναρωτιέμαι επίσης, υπήρξε κάποια απάντηση για το θέμα της εξαίρεσης από την αναδάσωση 62,5 στρεμμάτων που, όπως καταγγέλλεται, θα παραχωρηθούν για επεκτάσεις στο Καζίνο της Πάρνηθας; Ό,τι ήταν δάσος θα ξαναγίνει δάσος; ΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑ Πολύ καλό! Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε; Αλλά μωρέ τι να κάνουμε; Να γίνουμε σαν αυτούς του αλήτες που πετάνε μπογιές, οι άθλιοι, και βανδαλίζουν τους ναούς του τζόγου;

Το καζίνο στην Πάρνηθα, η Εκκλησία του μαμωνά στον Υμηττό και αλλού, όλοι θέλουν μερίδιο από τα καμένα. Όλα έχουν πωληθεί από καιρό, και εμείς μαζί, παθητικοί και ενεργούμενα, κακομοίρηδες και κουτοπόνηροι, αναπνέοντας τις στάχτες μας. Ποντάρω στο μαύρο.

Υ.Γ. Και μια παραπομπή σε σχέση με το προηγούμενο ποστ. Δανειστείτε και άλλο για να γίνετε Ευρωπαίοι!

Κυριακή, Ιουλίου 29, 2007

ΟΙ ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΙ - μέρος β'

Ας απαντήσω λοιπόν ξεκινώντας από μια απλή αρχή της οικονομίας. Όταν είσαι ο πρώτος που δανείζεται για να αποκτήσει ένα αγαθό, έχεις ένα σαφές πλεονέκτημα, αποκτάς πόρους που δεν θα είχες αλλιώς (με αντάλλαγμα βέβαια τα μελλοντικά εισοδήματά σου) και, αντί να αποκτήσεις το μικρό αμαξάκι που αρχικά μπορούσες να αγοράσεις, αποκτάς εκείνο το σπορ θηρίο που σου γυάλισε. Τι γίνεται όμως όταν όλο και περισσότεροι μιμούνται το παράδειγμά σου; Απάντηση: η ζήτηση αυξάνεται, η προσφορά χρήματος αυξάνεται, οι τιμές ανεβαίνουν, πληθωρισμός. Για να το θέσουμε κάπως ακραία, σε μια οικονομία όπου όλοι δανείζονται, καταλήγεις τελικά να δανείζεσαι για να αποκτήσεις, όχι το μεγάλο αμάξι, αλλά το ίδιο μικρό αμαξάκι που πριν θα μπορούσες να αγοράσεις μόνο με τις αποταμιεύσεις σου. Κάτι τέτοιο έχει συμβεί στην αγορά ακινήτων. Θυμάμαι μια εποχή όταν η αγορά ενός σπιτιού ήταν κάτι εφικτό για ένα μισθωτό που έκανε οικονομίες, ακόμη και χωρίς δάνειο! Σήμερα, ακόμη και αν είναι κάποιος υψηλόμισθος, πρέπει να χρεώσει και τα τρισέγγονά του για να πάρει ένα κ@*!%διαμερισματάκι. Δεύτερο σημείο, οι καταθέσεις, γενικά η αποθήκευση πλούτου με οποιαδήποτε επένδυση, δεν είναι ντεμοντέ, όσο και αν μερικοί προσπαθούν να πείσουν για το αντίθετο, είναι παράγοντας ασφάλειας και σταθερότητας και για το νοικοκυριό και για την οικονομία. Οι αποταμιεύσεις συντηρούν την οικονομία στα χαμηλά σημεία του κύκλου της, στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα μέσω του λελογισμένου δανεισμού και, φυσικά, προσφέρουν μεγαλύτερη (οικονομική) ελευθερία και ασφάλεια στον άνθρωπο.

Φέρνω στο νου μου τον γιάπι σε μερικά αμερικανικά έργα. Ζει σε ένα τεράστιο σπίτι με πισίνα, έχει 2 σπορ αμάξια στο γκαράζ, ζει στη χλιδή και την κοσμικότητα και, όταν του ανακοινώνεται ξαφνικά η απόλυσή του, εκεί που σκέπτεσαι, επηρεασμένος ίσως ακόμη από την πιο συντηρητική ελληνική αντίληψη περί αποταμίευσης, «και τι έγινε, σκέψου πόσα θα έχει μαζέψει» βλέπεις ότι αναγκάζεται να πωλήσει τα πάντα και μέσα σε μερικές μέρες ζητιανεύει στο δρόμο. Δεν είχε τίποτα δικό του, δεν αποταμίευε τίποτα, ζούσε πάντα, όχι στο όριο των πόρων του, αλλά πέρα από αυτό, χρωστώντας και εκταμιεύοντας τις μελλοντικές του αποδοχές και ελπίζοντας ίσως στην επόμενη προαγωγή για την εξόφληση του σκάφους. Ένας άνθρωπος δούλος των πραγμάτων και του χρήματος, αφού, πίσω από το υποτιθέμενο κουβαρνταλίκι του, είχε καταδικάσει τον εαυτό του στο να τρέχει συνεχώς πίσω από το χρήμα. Σήμερα, δεν χρειάζονται δουλέμποροι, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να πουλήσουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους στο σκλαβοπάζαρο και τα δεσμά δεν τους τα φοράει μόνο ο εργοδότης, αλλά περισσότερο η τράπεζα και η κάρτα.

Ας έλθουμε όμως και στο επιχείρημα της ανάπτυξης που ενισχύει ο δανεισμός. Όπως σε όλα τα πράγματα, υπάρχει ένα μέτρο. Όπως προείπα, δεν αντιτίθεμαι σε κάθε δανεισμό, αντιτίθεμαι όμως σαφώς στον καταναλωτικό δανεισμό. Στο μοντέλο που θέλει να ζεις πέραν των εισοδημάτων σου, πουλώντας το μέλλον σου. Αντίθετα, πιστεύω στο να ζεις κάτω των ορίων που σου επιτρέπουν τα εισοδήματά σου, αποταμιεύοντας μέρος τους και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη οικονομική ελευθερία, κάτι που αποτελεί επίσης από μόνο του αγαθό, περισσότερο από ένα καλό αυτοκίνητο. Το να ζεις συνετά βέβαια δεν είναι δύσκολο, εάν, όπως ελπίζω, αναγνώστες, προτιμάτε ένα καλό βιβλίο από το να παρακολουθείτε σκουπίδια σε γιγαντοοθόνες ή να κάνετε φιγούρα με το αμάξι, πηγαίνοντας με τη χαζογκόμενα στο σκυλομάγαζο. Βεβαίως, όλοι συμφωνούν επί της αρχής, και οι τράπεζες, ότι ο δανεισμός όσο μπορεί να δρα ενισχυτικά στην οικονομία, τόσο μπορεί, πέραν ενός ορίου, να την εξουθενώσει και να την οδηγήσει σε παρατεταμένη ύφεση ή να επιτείνει υφέσεις. Κάτι τέτοιο συνέβη για ένα διάστημα στην Αγγλία τη δεκαετία του 90, όταν η δανειακή επέκταση άφησε τα νοικοκυριά εξουθενωμένα και ανίκανα να αντεπεξέλθουν σε μια περίοδο ύφεσης, με αποτέλεσμα δραματική αύξηση των επισφαλών δανείων και των κατασχέσεων που δημιούργησαν κρίση και επέτειναν την ύφεση. Ο υπερβολικός δανεισμός λοιπόν μπορεί να βαθύνει τις υφέσεις και να εξαντλήσει την οικονομία, αφήνοντάς την ανίκανη να ανακάμψει μετά από κρίσεις, όπως, π.χ. μετά από μια μεγάλη αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Τι περιθώρια έχει ένα χρεωμένο νοικοκυριό όταν σε μια ύφεση μειώνονται τα εισοδήματά του; Φυσικά, μόνο ένα μπορεί να κάνει, περικόπτει τις δαπάνες του, δεινοπαθώντας το ίδιο και, σε μακροοικονομικό επίπεδο, συμβάλλοντας στην επιδείνωση και στην επιμήκυνση της περιόδου της ύφεσης.

Ο υπέρμετρος/καταναλωτικός δανεισμός όμως έχει και μια άλλη συνέπεια που εγώ θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική, και από ηθική άποψη. Πρόκειται για την άδικη αναδιανομή πλούτου που συνεπάγεται. Αυτό είναι αποτέλεσμα της απομύζησης κεφαλαίων από τις τράπεζες μέσω των υψηλών επιτοκίων αλλά και του πληθωρισμού που τον συνοδεύει. Η ανάπτυξη που φέρνει είναι ετεροβαρής και ωφελεί πρωτίστως τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και σε μικρότερο βαθμό τις επιχειρήσεις, ενώ προκαλεί ζημία σε όσους εξαρτώνται από σταθερά εισοδήματα ή δεν έχουν περιθώρια για αυξήσεις, π.χ. μικρές επιχειρήσεις που δεν ασκούν μονοπωλιακή/ολιγοπωλιακή δύναμη. Καταναλώνεις περισσότερα, δίνοντας στις επιχειρήσεις, αλλά πολύ περισσότερα καλείσαι να πληρώσεις στην τράπεζα και, το σημαντικότερο, υποθηκεύοντας το μέλλον σου! Θέλετε μια ένδειξη για αυτή την αναδιανομή; Ρίξτε μια ματιά στα όλο και αυξανόμενα κέρδη των τραπεζών που έχουν φτάσει πλέον σε δυσθεώρητα ύψη (μια ενδεικτική είδηση, αντιπροσωπευτική των τελευταίων ετών: «...Κατά 33% θα ενισχυθούν κατά μέσο όρο τα καθαρά κέρδη των ελληνικών τραπεζών και το β τρίμηνο του 2007...», «....«οδηγούμενα» από έκτακτα κέρδη αλλά και την ισχυρή επέκταση της τράπεζας στη στεγαστική και λιανική πίστη...»). Πείτε μου, ποιος άλλος κλάδος έχει τέτοια ανάπτυξη; Πείτε μου, πόσων εργαζομένων οι αποδοχές αυξήθηκαν κατά το ένα δέκατο αυτού του ποσοστού; Είναι τόσο τσακάλια τα στελέχη των τραπεζών ώστε να δημιουργούν τόσο πλούτο; Μήπως ο πλούτος αυτός είναι προϊόν αφαίμαξης της υπόλοιπης οικονομίας; Ζούμε σε ένα όλο και ισχυρότερο τραπεζοκεντρικό και τοκογλυφικό σύστημα. Προτιμώ χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης με καλύτερη κατανομή αυτής της ανάπτυξης σε όλη την κοινωνία και την οικονομία. Οι τοκογλύφοι προσφέρουν το μέλι πάνω στο μαχαίρι και περιμένουν τους αφελείς που, αφού γλυκαθούν, θα κόψουν τη γλώσσα τους.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, πιστεύω ότι όποιος δανείζεται, είτε μέσω της πιστωτικής κάρτας του είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο για να αγοράσει αυτοκίνητο, τηλεόραση, γκατζετάκια, εκείνο το ακριβό σακάκι ή φόρεμα ή το τζιν φίρμας, κάνει κακό, κάνει κακό στον εαυτό του και κάνει κακό και γενικά στην κοινωνία.

Παρά τα όσα έσουρα λοιπόν παραπάνω στις τράπεζες, δεχόμενος για τους σκοπούς του παρόντος κειμένου ότι όλοι οι πολίτες είναι υπεύθυνοι των πράξεών τους και όχι ενεργούμενα, την ευθύνη για τον γιγαντισμό των τοκογλύφων την φέρουν όσοι συμπεριφέρονται με αυτό τον ανεύθυνο τρόπο, ικανοποιώντας τον καταναλωτισμό τους με την πίστωση. Ευθύνη βέβαια φέρουν και όσοι αρμόδιοι φορείς δεν τους ενημερώνουν και τους αφήνουν να υφίστανται αυτή τη συνεχή πλύση εγκεφάλου από τις αναρίθμητες πλέον διαφημίσεις καρτών και τραπεζών, που προβάλλουν ηλίθιους που οργάζουν από χαρά για το δάνειο και το επιτόκιο που τους βαρύνει. Ακόμη και στα ακίνητα, δεν θα έπρεπε να είχαμε οδηγηθεί σε αυτές τις ακραίες τιμές που μετατρέπουν μια από τις βασικότερες ανθρώπινες ανάγκες, τη στέγαση, σε άπιαστο όνειρο. Ακόμη και για την αγορά κατοικίας, δεν πρέπει, ή δεν θα έπρεπε τουλάχιστον, κανένας νέος άνθρωπος να είναι αναγκασμένος να εργάζεται για την τράπεζα για το σύνολο του εργασιακού του βίου και να πληρώνει και από τη σύνταξή του, γινόμενος ισόβιος «υπηρέτης» ενός δανείου για ένα διαμερισματάκι. Πάρε κόσμε δάνεια! Πάρε δάνειο για διακοπές! Πάρε δάνειο για τηλεόραση! Πάρε δάνειο για να σπουδάσεις! Πάρε δάνειο για να παντρευτείς! Πάρε δάνειο για να κάνεις παιδί! Πάρε δάνειο για να εξοφλήσεις τα δάνεια (η νέα μόδα, μεταφορά δανείων, ο δανειολήπτης πινγκ-πονγκ) και πάρε και δάνειο για να σε κηδέψουν!

Θυμήθηκα τώρα αυτή τη διαφήμιση με τη μεταφορά δανείων. Ένας τύπος πάει στην τράπεζα έχοντας μαζέψει το ποσό για να εξοφλήσει την οφειλή του. Όταν πάει να το κάνει αυτό, όλοι τον σταματούν σαν να πρόκειται να κάνει μια μεγάλη βλακεία. «Μα γιατί; Τώρα, μπορείτε να πληρώνετε τη χαμηλότερη δόση με επιτόκιο μόνο .....%!». Περιχαρής λοιπόν ο «έξυπνος» τύπος πληρώνει την ελάχιστη δόση. Σωστά, γιατί να εξοφλήσεις το δάνειό σου και να απαλλαγείς από αυτό, αφού μπορείς να κρατήσεις τα χρήματά σου και να τα τοκίζεις με ένα κλάσμα του επιτοκίου που θα πληρώνεις; Τι ωραία που είναι να χρωστάς και να πληρώνεις τόκους! Λοιπόν, οι ειδικοί του μάρκετινγκ πρέπει να έχουν κατασταλάξει στο ότι το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας αποτελείται από βλάκες και απευθύνονται σε αυτούς, λέτε να έχουν δίκιο;

Αντί επιλόγου
Ελπίζω οι σκουριασμένες οικονομικές μου γνώσεις, λόγω ετεροαπασχόλησης, να μην με οδήγησαν σε σοβαρά λάθη. Γνωρίζω ότι πολλές από τις παραπάνω απόψεις αποτελούν θέμα εκτίμησης και ότι αποτελούν αντικείμενο της οικονομικής έρευνας. Το παραπάνω κείμενο αποσκοπεί στο να παράσχει ένα ερέθισμα για οικονομικά θέματα που απασχολούν όλους και να επισημάνει κάποιες παραμέτρους, όπως τις αντιλαμβάνομαι εγώ.