ή εκεί όπου ο εικονικός κόσμος συναντά τον πραγματικό
Σήμερα, τίποτε δεν είναι αθώο, ούτε καν τα παιχνίδια.
Για να καταλάβετε όμως για ποιο πράγμα μιλάω, ξεκινώ από μια εξομολόγηση. Κάποιες φορές, μου αρέσει να παίζω ηλεκτρονικά παιχνίδια. Τους τελευταίους μήνες ασχολούμαι με το
WoW (World of Worldcraft). Για όσους δεν έχουν επαφή με το αντικείμενο, πρόκειται για ένα παιχνίδι ρόλων, όπου ο παίκτης ελέγχει κάποιο χαρακτήρα (πολεμιστή, μάγο κ.λπ.) σε ένα κόσμο «φάνταζι», αλληλεπιδρώντας μέσω του Διαδικτύου με άλλους παίκτες, με πολλούς διαφορετικούς τρόπους (σχηματίζοντας ομάδες, φατρίες, μονομαχώντας, πολεμώντας σε διαφορετικές παρατάξεις, κάνοντας συναλλαγές κ.λπ.). Πρόκειται δηλαδή για ένα MMORPG (
massive multiplayer online role-playing game).
Το παιχνίδι αυτό διαθέτει ένα εσωτερικό σύστημα αλληλογραφίας, ακόμη και spam. Κατά καιρούς λάμβανα και εξακολουθώ να λαμβάνω μηνύματα από διαφόρους που πωλούν εικονικά χρυσά νομίσματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στο παιχνίδι για την αγορά διαφόρων τύπων εξοπλισμού, υλικών και αντικειμένων που βοηθούν τον παίκτη στην εξέλιξη του χαρακτήρα του. Με άλλα λόγια, ο παίκτης προτρέπεται να αγοράσει από κάποια τοποθεσία εικονικό χρήμα, έναντι αληθινού χρήματος (π.χ. 10 ευρώ για 100 εικονικά χρυσά νομίσματα), με την πιστωτική του κάρτα, το οποίο κανονικά θα αποκτούσε παίζοντας. Αφού γίνει η συναλλαγή, ο πωλητής στέλνει, μέσω του συστήματος αλληλογραφίας του παιχνιδιού, τα εικονικά χρήματα στον χαρακτήρα του παίκτη, ο οποίος με αυτό τον τρόπο εξοικονομεί χρόνο που θα δαπανούσε για να μαζέψει ο ίδιος το ποσό παίζοντας.
Ποτέ δεν κατάλαβα το νόημα αυτού του πράγματος και δεν μπήκα στον πειρασμό να κάνω κάτι τέτοιο. Ωστόσο, υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός παικτών από ανεπτυγμένες χώρες οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν χρήματα σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις που απασχολούν παίκτες σε πιο φτωχές χώρες (βλέπε κυρίως Κίνα) για να γλιτώσουν από τα πιο «βαρετά» σημεία του παιχνιδιού και να αποκτήσουν γρηγορότερα τον καλύτερο εξοπλισμό. Με άλλα λόγια, άνθρωποι που ζουν σε χώρες όπου ο χρόνος είναι ακριβός, αγοράζουν χρόνο πληρώνοντας ανθρώπους για να παίζουν ουσιαστικά για λογαριασμό τους σε χώρες όπου ο χρόνος είναι φθηνός. Ο όρος που χρησιμοποιείται στην αργκό των MMORPG για τους παίκτες που μαζεύουν εικονικά χρήματα ή άλλα αντικείμενα με σκοπό να τα μεταπωλήσουν, έναντι αληθινών χρημάτων, είναι (Chinese)
gold farmers (σε ελεύθερη απόδοση, κινέζοι χρυσωρύχοι).
Στην πλειονότητά τους, όπως προανέφερα, αυτοί οι πωλητές χρυσού είναι επιχειρήσεις και όχι μεμονωμένοι παίκτες που κάνουν το κέφι τους βγάζοντας και μερικά χρήματα στην άκρη, αν και υπάρχει σε περιορισμένη κλίμακα και αυτό το είδος στον χώρο των MMORPG. Πρόκειται για επιχειρήσεις έντασης εργασίας (sweatshops), που απασχολούν εφήβους και νέους ανθρώπους, παρέχοντάς τους υπολογιστή και σύνδεση στο Διαδίκτυο, σε δωδεκάωρες βάρδιες, με χαμηλή αμοιβή, οι οποίοι, όχι σπάνια, σιτίζονται, ακόμη και κοιμούνται στο χώρο, με αυστηρές απαιτήσεις για ελάχιστη παραγωγικότητα (η οποία μετράται σε εικονικό χρυσό ή εικονικά αντικείμενα αξίας που μπορούν να πωληθούν κατευθείαν σε παίκτες ή μέσω του eBay κ.λπ.). Δεν ξέρω αν υπό αυτές της συνθήκες μπορεί ακόμη και κάποιος φανατικός των ηλεκτρονικών παιχνιδιών να εξακολουθεί να αντλεί κάποια ευχαρίστηση από ένα τέτοιο επάγγελμα. Βεβαίως, από την άλλη πλευρά, δεν μπορώ να μην σκεφθώ και κάτι άλλο που διάβασα, ότι, δηλαδή, εάν αυτοί οι άνθρωποι δεν έβγαζαν χρήματα με αυτό τον τρόπο, θα έκαναν κάτι άλλο, ίσως ακόμη πιο δυσάρεστο, σε ίδιες ή χειρότερες συνθήκες.
Η όλη υπόθεση γεννά αρκετούς ηθικούς προβληματισμούς. Προσωπικά, δεν θα αγόραζα ποτέ «χρυσάφι από την Κίνα» καθώς, πέραν των ηθικών λόγων και του ερωτήματος του πόσο ασφαλείς είναι αυτές οι συναλλαγές, θεωρώ ότι αυτό καταργεί την ουσία του παιχνιδιού και, κατ’ εμένα, το θέτει εκτός θεμιτού επιπέδου κόστους και εμπλοκής. Ωστόσο, βάζοντας στην άκρη όλα τα άλλα θέματα και αφήνοντας μόνο τα ηθικά ζητήματα, δεν μπορώ να μην αναρωτηθώ για ποιο λόγο η αγορά από έναν Δυτικό ενός οποιουδήποτε «πραγματικού» προϊόντος (π.χ. ρούχου ή ηλεκτρικής συσκευής) που κατασκευάζεται στην Κίνα σε συνθήκες εργασίας που εμείς θεωρούμε απαράδεκτες διαφέρει ηθικά από την αγορά αυτού του εικονικού προϊόντος. Σίγουρα, βαραίνει σε αυτή την αξιολόγηση το γεγονός ότι ένα ρούχο είναι περισσότερο απαραίτητο για τη ζωή μας από μερικά εικονικά νομίσματα σε ένα παιχνίδι (αν και υπάρχουν αρκετά «πραγματικά» προϊόντα τα οποία επίσης δεν είναι απαραίτητα και κατασκευάζονται με παιδική εργασία ή σε άλλες απαράδεκτες για τους εργαζομένους συνθήκες).
Εν κατακλείδι, θα έλεγα, όσοι αρεσκόμεθα κάποιες φορές στα «μπλιμπλίκια», να παίζουμε με μέτρο και να αφήνουμε κατά μέρος τις υπερβολές. Επίσης, ας σκεφτόμαστε ότι ο τύπος που παίζει δίπλα μας και συμπεριφέρεται κάπως περίεργα μπορεί να μην περνάει τόσο καλά όσο εμείς. Ένα πάντως είναι βέβαιο, όσο περνάει ο καιρός, ο εικονικός κόσμος θα μας «αγγίζει» όλο και περισσότερο με όλο και πιο πραγματικούς τρόπους.
Αν θέλετε, δείτε και αυτό το ενδιαφέρον
βιντεάκι, αν και νομίζω ότι παρουσιάζει τα πράγματα κάπως ωραιοποιημένα.
Εδώ τελειώνει η ανταπόκρισή μου από τον εικονικό κόσμο, ίσως να ακολουθήσουν και άλλες.
Ο κυρ Αντώνης, ο ηλεκτρολόγος, Ιππότης του Ναού και στρατηγός της φατρίας του Λευκού Δράκου, νικά τον κακό Νάστιμπονγκ.
